{"id":10614,"date":"2021-08-16T09:04:09","date_gmt":"2021-08-16T09:04:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.expondo.co.uk\/inspirations\/?p=10614"},"modified":"2022-01-25T10:28:53","modified_gmt":"2022-01-25T10:28:53","slug":"budowa-muru-oporowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/","title":{"rendered":"Budowa muru oporowego \u2013 kompleksowy poradnik"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mury oporowe stanowi\u0105 doskona\u0142e zabezpieczenie przed osuwaniem si\u0119 skarp i nasyp\u00f3w. Odpowiednio zaaran\u017cowane spe\u0142niaj\u0105 tak\u017ce funkcje dekoracyjne. W dzisiejszym artykule podpowiadamy, czy na budow\u0119 muru trzeba mie\u0107 pozwolenie, kt\u00f3rych materia\u0142\u00f3w najlepiej u\u017cy\u0107 oraz jakie narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 nam potrzebne.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-ub-table-of-contents-block ub_table-of-contents\" data-showtext=\"show\" data-hidetext=\"hide\" data-scrolltype=\"auto\" id=\"ub_table-of-contents-723a0925-d798-4ce6-8856-eebdfc50b3c9\" data-initiallyhideonmobile=\"false\"\n                    data-initiallyshow=\"true\"><div class=\"ub_table-of-contents-header-container\"><div class=\"ub_table-of-contents-header\">\n                    <div class=\"ub_table-of-contents-title\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"ub_table-of-contents-extra-container\"><div class=\"ub_table-of-contents-container ub_table-of-contents-1-column \"><ul><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#0-czym-jest-mur-oporowy>Czym jest mur oporowy?<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#1-pozwolenie-na-budow%C4%99-muru-oporowego>Pozwolenie na budow\u0119 muru oporowego<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#2-rodzaje-mur%C3%B3w-oporowych>Rodzaje mur\u00f3w oporowych<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#3-umiejscowienie-muru-oporowego-w-ogrodzie>Umiejscowienie muru oporowego w ogrodzie<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#4-niezb%C4%99dne-materia%C5%82y-do-budowy-muru-oporowego>Niezb\u0119dne materia\u0142y do budowy muru oporowego<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#5-jakie-narz%C4%99dzia-do-budowy-muru-oporowego>Jakie narz\u0119dzia do budowy muru oporowego?<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/budowa-muru-oporowego\/#6-budowa-muru-oporowego-%E2%80%93-podsumowanie>Budowa muru oporowego \u2013 podsumowanie<\/a><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"0-czym-jest-mur-oporowy\">Czym jest mur oporowy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zgodnie z prawem budowlanym murem oporowym b\u0119dzie ka\u017cda \u015bciana zapobiegaj\u0105ca osuwaniu si\u0119 gruntu. Mo\u017ce zabezpiecza\u0107 zar\u00f3wno naturalne skarpy, jak i sztuczne nasypy ziemne. Taka konstrukcja traktowany jest jako budowla \u2013 czyli element nieb\u0119d\u0105cy budynkiem lub ma\u0142\u0105 architektur\u0105. To bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c podczas budowy muru oporowego obowi\u0105zuj\u0105 odr\u0119bne przepisy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-pozwolenie-na-budow%C4%99-muru-oporowego\">Pozwolenie na budow\u0119 muru oporowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Osoby zainteresowane tematem, <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/jak-tanio-wybudowac-dom-poradnik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">jak tanio wybudowa\u0107 dom<\/a>, wiedz\u0105, \u017ce na postawienie konstrukcji do 35 m<sup>2<\/sup>&nbsp; nie trzeba mie\u0107 pozwolenia. Mo\u017ce zatem je zdziwi\u0107, \u017ce na wybudowanie nawet niewielkiego muru oporowego jest ono wymagane. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c \u015bcian typowo dekoracyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo do element\u00f3w ma\u0142ej architektury (gazon\u00f3w) wiele tego typu budowli powstaje bez zezwolenia. Cz\u0119sto nawet bez \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce naruszane s\u0105 przepisy. Czy op\u0142aca si\u0119 ryzykowa\u0107? Je\u017celi do inspekcji wp\u0142ynie zawiadomienie o pope\u0142nieniu samowoli i organ stwierdzi, \u017ce dany obiekt spe\u0142nia rol\u0119 zabezpieczenia ziemi przed osuwaniem si\u0119, mog\u0105 czeka\u0107 nas nieprzyjemno\u015bci. Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce s\u0105dy w przewa\u017caj\u0105cej mierze przychylaj\u0105 si\u0119 do wydanych wcze\u015bniej decyzji. W przypadku sk\u0142adania od nich odwo\u0142a\u0144 zwykle odrzucaj\u0105 skargi i nakazuj\u0105 rozebranie konstrukcji. Dodatkowo za naruszenie przepis\u00f3w gro\u017c\u0105 wysokie grzywny \u2013 teoretycznie si\u0119gaj\u0105ce do ponad miliona z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem po uzyskaniu pozwolenia mo\u017cna samodzielnie wybudowa\u0107 mur oporowy si\u0119gaj\u0105cy do wysoko\u015bci maksymalnej 1,2 m. Powy\u017cej tej warto\u015bci projektem musi zaj\u0105\u0107 si\u0119 osoba z odpowiednimi uprawnieniami. Konieczne b\u0119d\u0105 m.in. wyliczenia odno\u015bnie naporu gruntu, grubo\u015bci \u015bcian oraz g\u0142\u0119boko\u015bci fundament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-rodzaje-mur%C3%B3w-oporowych\">Rodzaje mur\u00f3w oporowych<\/h2>\n\n\n\n<p>Mury oporowe dzieli si\u0119 na dwa podstawowe typy: tzw. suche oraz wykonane z u\u017cyciem zaprawy murarskiej. Te pierwsze mo\u017cna bez wi\u0119kszych przeszk\u00f3d budowa\u0107 do ok. 80 cm. Ich szeroko\u015b\u0107 musi wynosi\u0107 przynajmniej 1\/3 wysoko\u015bci. Dla zwi\u0119kszenia stabilno\u015bci \u015bciana powinna by\u0107 lekko nachylona w stron\u0119 skarpy, warto te\u017c u\u017cy\u0107 du\u017cych kamieni do zakotwienia konstrukcji w gruncie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na pe\u0142nione funkcje wyr\u00f3\u017cniamy z kolei mury oporowe:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>zabezpieczaj\u0105ce skarpy drogowe,<\/li><li>umacniaj\u0105ce wg\u0142\u0119bniki (ozdobne obni\u017cenia terenu w ogrodzie),<\/li><li>b\u0119d\u0105ce elementem konstrukcji podjazdu,<\/li><li>skracaj\u0105ce stoki w ogrodach,<\/li><li>postawione jako element tarasu ziemnego,<\/li><li>b\u0119d\u0105ce jednocze\u015bnie ogrodzeniem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bcian oporowych mo\u017ce z powodzeniem spe\u0142nia\u0107 funkcje dekoracyjne. Bardzo efektownie wygl\u0105daj\u0105 zw\u0142aszcza tarasy stworzone z kilku niewysokich murk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-umiejscowienie-muru-oporowego-w-ogrodzie\">Umiejscowienie muru oporowego w ogrodzie<\/h2>\n\n\n\n<p>Zak\u0142adaj\u0105c ogr\u00f3d, warto zawczasu zaplanowa\u0107 budow\u0119 muru oporowego. Zabezpieczy\u0107 wypada np. skarp\u0119, na kt\u00f3rej zamierzamy wybudowa\u0107 domek narz\u0119dziowy, wyznaczy\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 lub zrobi\u0107 podjazd dla samochodu. Czyli generalnie teren nara\u017cony na dodatkowe obci\u0105\u017cenia mechaniczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Z niewielkich mur\u00f3w oporowych mo\u017cemy te\u017c skonstruowa\u0107 schodki prowadz\u0105ce na wzg\u00f3rze lub ziemny taras. Dobrze sprawdz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do zabezpieczenia brzeg\u00f3w rowu odwadniaj\u0105cego czy przep\u0142ywaj\u0105cego przez dzia\u0142k\u0119 strumienia. Budowa basenu na nachylonym terenie r\u00f3wnie\u017c zwykle b\u0119dzie wymaga\u0142a postawienia od strony szczytowej murku oporowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze rozwi\u0105zania spotyka si\u0119 cz\u0119sto w regionach g\u00f3rzystych. Odpowiednia aran\u017cacja przestrzeni u\u017cytkowej wymaga tam od w\u0142a\u015bcicieli bardzo du\u017cej pomys\u0142owo\u015bci, a mur oporowy pozwala wygodnie \u201ewykroi\u0107\u201d p\u0142askie miejsce do zagospodarowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce obszarami szczeg\u00f3lnie podatnymi na erozj\u0119 s\u0105 wzg\u00f3rza o wi\u0119kszym nachyleniu (powy\u017cej 20\u00b0), zbudowane z gleb piaszczystych lub ilastych. Dodatkowymi czynnikami ryzyka s\u0105: ods\u0142oni\u0119cie terenu (grunt b\u0119dzie wymywany przez deszcz) lub poro\u015bni\u0119cie du\u017cymi drzewami o p\u0142ytkim systemie korzeniowym. Takie miejsca mo\u017cna dodatkowo zabezpieczy\u0107 specjalnymi kratami.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c funkcja estetyczna. W przypadku pochy\u0142ych dzia\u0142ek mur doskonale sprawdzi si\u0119 jako ciekawe ogrodzenie czy element ogr\u00f3dka tarasowego. Poniewa\u017c grunt na skarpach zabezpieczonych murami ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do przesuszania si\u0119, idealnym pomys\u0142em b\u0119dzie obsadzenie ogrodu ro\u015blinami sucholubnymi lub zrobienie go w formie skalniaka. W innym przypadku niezb\u0119dne mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zainwestowanie w <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/nawadnianie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sprz\u0119t do nawadniania ogrodu<\/a>.<\/p>\n\n\n              <div id=\"expondo-products-block_611616250a836\" class=\"expondo-block expondo-block--products\">\n          <div class=\"expondo-block__inner-container\">\n            <ul class=\"list list--products\">\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-30-m-10090154\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10090154_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-30-m-10090154\">\n                        Linia kropluj\u0105ca &#8211; akcesoria &#8211; 30 m                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-50-m-10090150\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10090150_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-50-m-10090150\">\n                        Linia kropluj\u0105ca &#8211; akcesoria &#8211; 50 m                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-50-m-przylacze-kranowe-3-4-10090152\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10090152_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-50-m-przylacze-kranowe-3-4-10090152\">\n                        Linia kropluj\u0105ca &#8211; akcesoria &#8211; 50 m &#8211; przy\u0142\u0105cze kranowe 3\/4                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-szpilki-20-szt-50-m-10090151\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10090151_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/hillvert-linia-kroplujaca-akcesoria-szpilki-20-szt-50-m-10090151\">\n                        Linia kropluj\u0105ca &#8211; akcesoria &#8211; szpilki 20 szt. &#8211; 50 m                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                          <\/ul>\n          <\/div>\n        <\/div>\n        \n\n\n<p>Mury doskonale komponuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z sadzawkami, fontannami i oczkami wodnymi, poniewa\u017c po ich \u015bcianach mo\u017cna spu\u015bci\u0107 kaskad\u0119 wodn\u0105. Z kolei na szczycie wi\u0119kszej skarpy efektownie wygl\u0105da\u0107 b\u0119dzie altana lub miejsce zaaran\u017cowane na punkt widokowy. W przypadku takich rozwi\u0105za\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa u\u017cytkownik\u00f3w warto uskok zabezpieczy\u0107 cho\u0107by drewnianym p\u0142otkiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi ju\u017c jeste\u015b posiadaczem ogrodu z wysokim murem oporowym, kt\u00f3ry jednak nie wygl\u0105da zbyt estetycznie, warto obsadzi\u0107 go maskuj\u0105cymi pn\u0105czami \u2013 np. dzikim winem lub bluszczem. Pod tak\u0105 zielon\u0105 \u015bcian\u0105 mo\u017cna umiejscowi\u0107 \u0142awk\u0119, tworz\u0105c klimatyczny k\u0105cik do odpoczynku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"4-niezb%C4%99dne-materia%C5%82y-do-budowy-muru-oporowego\">Niezb\u0119dne materia\u0142y do budowy muru oporowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Do najpopularniejszych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuje si\u0119 podczas stawiania \u015bcian oporowych, nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>kamienie polne: <\/strong>tanie, estetyczne i og\u00f3lnodost\u0119pne, sprawdz\u0105 si\u0119 do wi\u0119kszo\u015bci konstrukcji murowanych,<\/li><li><strong>\u0142upki, piaskowce: <\/strong>ska\u0142y bardzo atrakcyjnie wizualne, wi\u0119kszych kamieni mo\u017cna u\u017cy\u0107 z powodzeniem do budowy mur\u00f3w suchych,<\/li><li><strong>beton<\/strong> \u2013 tani, bardzo wytrzyma\u0142y (zw\u0142aszcza ze zbrojeniem) i daj\u0105cy du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci formowania. Jego wad\u0105 jest niezbyt estetyczny wygl\u0105d, co cz\u0119sto wymaga wyko\u0144czenia bardziej ozdobnymi materia\u0142ami,<\/li><li><strong>ceg\u0142y <\/strong>\u2013 dobre do r\u00f3\u017cnego rodzaju mur\u00f3w. Bardzo ceniona jest zw\u0142aszcza ceg\u0142a klinkierowa dost\u0119pna w wielu wzorach kolorystycznych. \u015awietnie komponuje si\u0119 z ro\u015blinnymi wstawkami. Do jej wad nale\u017c\u0105 stosunkowo wysoka cena oraz konieczno\u015b\u0107 zabezpieczenia foli\u0105 od strony skarpy, poniewa\u017c wilgo\u0107 mo\u017ce powodowa\u0107 na powierzchni muru nieestetyczne wykwity mineralne,<\/li><li><strong>konglomeraty <\/strong>\u2013 kamienie syntetyczne dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych barwach i rodzajach faktury. Idealnie sprawdzaj\u0105 si\u0119 na ok\u0142adzin\u0119 mur\u00f3w betonowych,<\/li><li><strong>keramzyt <\/strong>\u2013 <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/czy-budowa-domu-z-keramzytu-to-dobry-pomysl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dom z keramzytu<\/a> to obecnie marzenie wielu os\u00f3b. Materia\u0142 ten da si\u0119 z powodzeniem wykorzysta\u0107 te\u017c do budowy muru oporowego. Kruszywo \u015bwietnie zatrzymuje wilgo\u0107, jest odporne na wod\u0119 i oboj\u0119tne chemicznie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Mury oporowe mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c konstruowa\u0107 z gotowych prefabrykat\u00f3w: p\u0142yt czy blok\u00f3w. Cz\u0119sto produkowane s\u0105 one w u\u0142atwiaj\u0105cym monta\u017c kszta\u0142cie litery \u201eL\u201d. Istniej\u0105 tak\u017ce \u015bciany oporowe drewniane \u2013 wykonane w formie palisady lub poprzecznego belkowania\/deskowania. Do ich zalet nale\u017cy atrakcyjny wygl\u0105d, natomiast wad\u0105 bywa mniejsza ni\u017c w przypadku materia\u0142\u00f3w mineralnych trwa\u0142o\u015b\u0107 (trzeba je dobrze zaimpregnowa\u0107).<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto obecnie spotykanym rozwi\u0105zaniem jest te\u017c zastosowanie tzw. metalowych koszy gabionowych. Ich estetyka bywa dyskusyjna, chocia\u017c po wype\u0142nieniu \u0142adnymi kamieniami mog\u0105 wielu osobom si\u0119 podoba\u0107. Do g\u0142\u00f3wnych zalet gabion\u00f3w nale\u017c\u0105: du\u017ca wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, \u0142atwy monta\u017c oraz spore mo\u017cliwo\u015bci aran\u017cacyjne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-jakie-narz%C4%99dzia-do-budowy-muru-oporowego\">Jakie narz\u0119dzia do budowy muru oporowego?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zabieraj\u0105c si\u0119 za budow\u0119 muru oporowego, trzeba wcze\u015bniej skompletowa\u0107 odpowiedni <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/budownictwo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sprz\u0119t budowlany<\/a>. Przydatne na pewno oka\u017c\u0105 si\u0119 typowe narz\u0119dzia do r\u0119cznych prac ziemnych oraz przygotowania zaprawy:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><div class=\"ub_image_slider swiper-container wp-block-ub-image-slider\" id=\"ub_image_slider_e2f33d53-f0fb-452e-b6e1-a88a027543d4\" data-swiper-data='{\"spaceBetween\":20,\"slidesPerView\":1,\"loop\":true,\"pagination\":{\"el\": null , \"type\": \"bullets\", \"clickable\":true}\n            ,\"navigation\": {\"nextEl\": \".swiper-button-next\", \"prevEl\": \".swiper-button-prev\"}, \"keyboard\": { \"enabled\": true },\n            \"effect\": \"slide\",\"autoplay\":{\"delay\": 3000},\"simulateTouch\":false}'><div class=\"swiper-wrapper\"><figure class=\"swiper-slide\">\n        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspirations\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/10090076-1_600x600.jpg\" alt=\"\"><figcaption class=\"ub_image_slider_image_caption\"><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/hillvert-wozek-ogrodowy-350-kg-125-l-10090076\">W\u00f3zek ogrodowy &#8211; 350 kg &#8211; 125 l<br><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/hillvert-wozek-ogrodowy-350-kg-125-l-10090076#\"><\/a><\/a> <\/figcaption><\/figure><figure class=\"swiper-slide\">\n        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspirations\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/10060983-1gwgdiwb1blm5i_600x600-1.jpg\" alt=\"\"><figcaption class=\"ub_image_slider_image_caption\"><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/msw-zageszczarka-gruntu-skoczek-4-8-kw-10060983\">Zag\u0119szczarka gruntu &#8211; skoczek &#8211; 4,8 kW<br><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/msw-zageszczarka-gruntu-skoczek-4-8-kw-10060983#\"><\/a><\/a> <\/figcaption><\/figure><figure class=\"swiper-slide\">\n        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspirations\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/10090141-1_600x600.jpg\" alt=\"\"><figcaption class=\"ub_image_slider_image_caption\"><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/hillvert-siedzisko-na-kolkach-ogrodowe-150-kg-10090141\">Siedzisko na k\u00f3\u0142kach &#8211; ogrodowe &#8211; 150 kg<br><a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/hillvert-siedzisko-na-kolkach-ogrodowe-150-kg-10090141#\"><\/a><\/a> <\/figcaption><\/figure><\/div><div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n       <div class=\"swiper-button-prev\"><\/div> <div class=\"swiper-button-next\"><\/div>\n        <\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>szpadle i \u0142opaty,<\/li><li>kilofy,<\/li><li>pi\u0142y do przecinania korzeni,<\/li><li>w\u00f3zki do wo\u017cenia materia\u0142\u00f3w budowlanych,<\/li><li>wiadro na zapraw\u0119 lub betoniarka,<\/li><li>akcesoria \u2013 szpachelka, poziomica, ta\u015bma do mierzenia.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Podczas rob\u00f3t na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 niezb\u0119dne mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 wynaj\u0119cie koparki lub zastosowanie maszyn nieco ci\u0119\u017cszego kalibru: m\u0142ot\u00f3w wyburzeniowych, kafar\u00f3w czy zag\u0119szczarek.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>W przypadku wysokich konstrukcji konieczne b\u0119dzie wcze\u015bniejsze wykopanie fundament\u00f3w, a cz\u0119sto tak\u017ce umieszczenie wzd\u0142u\u017c \u015bciany wspornik\u00f3w. Dodatkowo podczas prac mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 potrzebne szalowanie stromych \u015bcian wykopu. U\u017cywa si\u0119 do tego zwykle desek. Kwesti\u0105 bardzo istotn\u0105 jest tak\u017ce wykonanie drena\u017cu od strony skarpy. Zakres rob\u00f3t b\u0119dzie zatem przypomina\u0107 wst\u0119pne <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/etapy-budowy-domu-poradnik-krok-po-kroku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">etapy budowy domu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"6-budowa-muru-oporowego-%E2%80%93-podsumowanie\">Budowa muru oporowego \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Mury oporowe pozwalaj\u0105 zagospodarowa\u0107 strome stoki wzg\u00f3rz i skarp, chroni\u0105c grunt przed osuwaniem si\u0119. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 estetyk\u0119 oraz potencja\u0142 na ciekawe urozmaicenie ogrodu, stanowi\u0105 te\u017c cz\u0119sto po\u017c\u0105dany element w miejscach po\u0142o\u017conych na p\u0142askich terenach. Ich wybudowanie wymaga jednak wcze\u015bniejszego nawiezienia du\u017cej ilo\u015bci ziemi, co bywa problematyczne. Z drugiej strony same prace konstrukcyjne b\u0119d\u0105 zwykle du\u017co bezpieczniejsze oraz wygodniejsze do przeprowadzenia. Mo\u017cliwo\u015bci aran\u017cacyjne ogranicz\u0105 w tym przypadku jedynie nasza wyobra\u017ania, rozmiar terenu oraz zasobno\u015b\u0107 portfela.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem prac trzeba je dobrze zaplanowa\u0107. Niezb\u0119dne jest wybranie odpowiedniego do naszych potrzeb i pasuj\u0105cego do otoczenia materia\u0142u, a tak\u017ce wykonanie projektu uwzgl\u0119dniaj\u0105cego zakres rob\u00f3t. Nie wolno bowiem zapomina\u0107 o konieczno\u015bci uzyskania pozwolenia na budow\u0119 muru oporowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi zainteresowa\u0142a Ci\u0119 poruszona powy\u017cej tematyka, przeczytaj te\u017c inne nasze artyku\u0142y. Dowiesz si\u0119 z nich m.in. \u201e<a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/jak-zalozyc-firme-budowlana-i-odniesc-sukces\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jak za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119 budowlan\u0105<\/a>\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mury oporowe stanowi\u0105 doskona\u0142e zabezpieczenie przed osuwaniem si\u0119 skarp i nasyp\u00f3w. Odpowiednio zaaran\u017cowane spe\u0142niaj\u0105 tak\u017ce funkcje&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":10619,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sb_is_suggestion_mode":false,"_sb_show_suggestion_boards":false,"_sb_show_comment_boards":false,"_sb_suggestion_history":"","_sb_update_block_changes":"","ub_ctt_via":"","rank_math_lock_modified_date":false,"_strive_post_notes":"","footnotes":""},"categories":[2822],"tags":[],"promotion":[],"class_list":["post-10614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-budownictwo-i-majsterkowanie"],"acf":[],"featured_image_src":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/retaining-wall.jpg","author_info":{"display_name":"expondo expert","author_link":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/author\/expondo\/"},"reading_time":"8","author_thumbnail":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d7ef9c1b9fea077fcd3f5ab668a23f70?s=96&d=mm&r=g","excerpt_full":"\n<p><strong>Mury oporowe stanowi\u0105 doskona\u0142e zabezpieczenie przed osuwaniem si\u0119 skarp i nasyp\u00f3w. Odpowiednio zaaran\u017cowane spe\u0142niaj\u0105 tak\u017ce funkcje dekoracyjne. W dzisiejszym artykule podpowiadamy, czy na budow\u0119 muru trzeba mie\u0107 pozwolenie, kt\u00f3rych materia\u0142\u00f3w najlepiej u\u017cy\u0107 oraz jakie narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 nam potrzebne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n<h2 id=\"0-czym-jest-mur-oporowy\">Czym jest mur oporowy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zgodnie z prawem budowlanym murem oporowym b\u0119dzie ka\u017cda \u015bciana zapobiegaj\u0105ca osuwaniu si\u0119 gruntu. Mo\u017ce zabezpiecza\u0107 zar\u00f3wno naturalne skarpy, jak i sztuczne nasypy ziemne. Taka konstrukcja traktowany jest jako budowla \u2013 czyli element nieb\u0119d\u0105cy budynkiem lub ma\u0142\u0105 architektur\u0105. To bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c podczas budowy muru oporowego obowi\u0105zuj\u0105 odr\u0119bne przepisy.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"1-pozwolenie-na-budow%C4%99-muru-oporowego\">Pozwolenie na budow\u0119 muru oporowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Osoby zainteresowane tematem, <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/jak-tanio-wybudowac-dom-poradnik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">jak tanio wybudowa\u0107 dom<\/a>, wiedz\u0105, \u017ce na postawienie konstrukcji do 35 m<sup>2<\/sup>&nbsp; nie trzeba mie\u0107 pozwolenia. Mo\u017ce zatem je zdziwi\u0107, \u017ce na wybudowanie nawet niewielkiego muru oporowego jest ono wymagane. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c \u015bcian typowo dekoracyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo do element\u00f3w ma\u0142ej architektury (gazon\u00f3w) wiele tego typu budowli powstaje bez zezwolenia. Cz\u0119sto nawet bez \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce naruszane s\u0105 przepisy. Czy op\u0142aca si\u0119 ryzykowa\u0107? Je\u017celi do inspekcji wp\u0142ynie zawiadomienie o pope\u0142nieniu samowoli i organ stwierdzi, \u017ce dany obiekt spe\u0142nia rol\u0119 zabezpieczenia ziemi przed osuwaniem si\u0119, mog\u0105 czeka\u0107 nas nieprzyjemno\u015bci. Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce s\u0105dy w przewa\u017caj\u0105cej mierze przychylaj\u0105 si\u0119 do wydanych wcze\u015bniej decyzji. W przypadku sk\u0142adania od nich odwo\u0142a\u0144 zwykle odrzucaj\u0105 skargi i nakazuj\u0105 rozebranie konstrukcji. Dodatkowo za naruszenie przepis\u00f3w gro\u017c\u0105 wysokie grzywny \u2013 teoretycznie si\u0119gaj\u0105ce do ponad miliona z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem po uzyskaniu pozwolenia mo\u017cna samodzielnie wybudowa\u0107 mur oporowy si\u0119gaj\u0105cy do wysoko\u015bci maksymalnej 1,2 m. Powy\u017cej tej warto\u015bci projektem musi zaj\u0105\u0107 si\u0119 osoba z odpowiednimi uprawnieniami. Konieczne b\u0119d\u0105 m.in. wyliczenia odno\u015bnie naporu gruntu, grubo\u015bci \u015bcian oraz g\u0142\u0119boko\u015bci fundament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"2-rodzaje-mur%C3%B3w-oporowych\">Rodzaje mur\u00f3w oporowych<\/h2>\n\n\n\n<p>Mury oporowe dzieli si\u0119 na dwa podstawowe typy: tzw. suche oraz wykonane z u\u017cyciem zaprawy murarskiej. Te pierwsze mo\u017cna bez wi\u0119kszych przeszk\u00f3d budowa\u0107 do ok. 80 cm. Ich szeroko\u015b\u0107 musi wynosi\u0107 przynajmniej 1\/3 wysoko\u015bci. Dla zwi\u0119kszenia stabilno\u015bci \u015bciana powinna by\u0107 lekko nachylona w stron\u0119 skarpy, warto te\u017c u\u017cy\u0107 du\u017cych kamieni do zakotwienia konstrukcji w gruncie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na pe\u0142nione funkcje wyr\u00f3\u017cniamy z kolei mury oporowe:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>zabezpieczaj\u0105ce skarpy drogowe,<\/li><li>umacniaj\u0105ce wg\u0142\u0119bniki (ozdobne obni\u017cenia terenu w ogrodzie),<\/li><li>b\u0119d\u0105ce elementem konstrukcji podjazdu,<\/li><li>skracaj\u0105ce stoki w ogrodach,<\/li><li>postawione jako element tarasu ziemnego,<\/li><li>b\u0119d\u0105ce jednocze\u015bnie ogrodzeniem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bcian oporowych mo\u017ce z powodzeniem spe\u0142nia\u0107 funkcje dekoracyjne. Bardzo efektownie wygl\u0105daj\u0105 zw\u0142aszcza tarasy stworzone z kilku niewysokich murk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"3-umiejscowienie-muru-oporowego-w-ogrodzie\">Umiejscowienie muru oporowego w ogrodzie<\/h2>\n\n\n\n<p>Zak\u0142adaj\u0105c ogr\u00f3d, warto zawczasu zaplanowa\u0107 budow\u0119 muru oporowego. Zabezpieczy\u0107 wypada np. skarp\u0119, na kt\u00f3rej zamierzamy wybudowa\u0107 domek narz\u0119dziowy, wyznaczy\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 lub zrobi\u0107 podjazd dla samochodu. Czyli generalnie teren nara\u017cony na dodatkowe obci\u0105\u017cenia mechaniczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Z niewielkich mur\u00f3w oporowych mo\u017cemy te\u017c skonstruowa\u0107 schodki prowadz\u0105ce na wzg\u00f3rze lub ziemny taras. Dobrze sprawdz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do zabezpieczenia brzeg\u00f3w rowu odwadniaj\u0105cego czy przep\u0142ywaj\u0105cego przez dzia\u0142k\u0119 strumienia. Budowa basenu na nachylonym terenie r\u00f3wnie\u017c zwykle b\u0119dzie wymaga\u0142a postawienia od strony szczytowej murku oporowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze rozwi\u0105zania spotyka si\u0119 cz\u0119sto w regionach g\u00f3rzystych. Odpowiednia aran\u017cacja przestrzeni u\u017cytkowej wymaga tam od w\u0142a\u015bcicieli bardzo du\u017cej pomys\u0142owo\u015bci, a mur oporowy pozwala wygodnie \u201ewykroi\u0107\u201d p\u0142askie miejsce do zagospodarowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce obszarami szczeg\u00f3lnie podatnymi na erozj\u0119 s\u0105 wzg\u00f3rza o wi\u0119kszym nachyleniu (powy\u017cej 20\u00b0), zbudowane z gleb piaszczystych lub ilastych. Dodatkowymi czynnikami ryzyka s\u0105: ods\u0142oni\u0119cie terenu (grunt b\u0119dzie wymywany przez deszcz) lub poro\u015bni\u0119cie du\u017cymi drzewami o p\u0142ytkim systemie korzeniowym. Takie miejsca mo\u017cna dodatkowo zabezpieczy\u0107 specjalnymi kratami.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c funkcja estetyczna. W przypadku pochy\u0142ych dzia\u0142ek mur doskonale sprawdzi si\u0119 jako ciekawe ogrodzenie czy element ogr\u00f3dka tarasowego. Poniewa\u017c grunt na skarpach zabezpieczonych murami ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do przesuszania si\u0119, idealnym pomys\u0142em b\u0119dzie obsadzenie ogrodu ro\u015blinami sucholubnymi lub zrobienie go w formie skalniaka. W innym przypadku niezb\u0119dne mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zainwestowanie w <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/nawadnianie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sprz\u0119t do nawadniania ogrodu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n\n\n<p>Mury doskonale komponuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z sadzawkami, fontannami i oczkami wodnymi, poniewa\u017c po ich \u015bcianach mo\u017cna spu\u015bci\u0107 kaskad\u0119 wodn\u0105. Z kolei na szczycie wi\u0119kszej skarpy efektownie wygl\u0105da\u0107 b\u0119dzie altana lub miejsce zaaran\u017cowane na punkt widokowy. W przypadku takich rozwi\u0105za\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa u\u017cytkownik\u00f3w warto uskok zabezpieczy\u0107 cho\u0107by drewnianym p\u0142otkiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi ju\u017c jeste\u015b posiadaczem ogrodu z wysokim murem oporowym, kt\u00f3ry jednak nie wygl\u0105da zbyt estetycznie, warto obsadzi\u0107 go maskuj\u0105cymi pn\u0105czami \u2013 np. dzikim winem lub bluszczem. Pod tak\u0105 zielon\u0105 \u015bcian\u0105 mo\u017cna umiejscowi\u0107 \u0142awk\u0119, tworz\u0105c klimatyczny k\u0105cik do odpoczynku.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"4-niezb%C4%99dne-materia%C5%82y-do-budowy-muru-oporowego\">Niezb\u0119dne materia\u0142y do budowy muru oporowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Do najpopularniejszych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuje si\u0119 podczas stawiania \u015bcian oporowych, nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>kamienie polne: <\/strong>tanie, estetyczne i og\u00f3lnodost\u0119pne, sprawdz\u0105 si\u0119 do wi\u0119kszo\u015bci konstrukcji murowanych,<\/li><li><strong>\u0142upki, piaskowce: <\/strong>ska\u0142y bardzo atrakcyjnie wizualne, wi\u0119kszych kamieni mo\u017cna u\u017cy\u0107 z powodzeniem do budowy mur\u00f3w suchych,<\/li><li><strong>beton<\/strong> \u2013 tani, bardzo wytrzyma\u0142y (zw\u0142aszcza ze zbrojeniem) i daj\u0105cy du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci formowania. Jego wad\u0105 jest niezbyt estetyczny wygl\u0105d, co cz\u0119sto wymaga wyko\u0144czenia bardziej ozdobnymi materia\u0142ami,<\/li><li><strong>ceg\u0142y <\/strong>\u2013 dobre do r\u00f3\u017cnego rodzaju mur\u00f3w. Bardzo ceniona jest zw\u0142aszcza ceg\u0142a klinkierowa dost\u0119pna w wielu wzorach kolorystycznych. \u015awietnie komponuje si\u0119 z ro\u015blinnymi wstawkami. Do jej wad nale\u017c\u0105 stosunkowo wysoka cena oraz konieczno\u015b\u0107 zabezpieczenia foli\u0105 od strony skarpy, poniewa\u017c wilgo\u0107 mo\u017ce powodowa\u0107 na powierzchni muru nieestetyczne wykwity mineralne,<\/li><li><strong>konglomeraty <\/strong>\u2013 kamienie syntetyczne dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych barwach i rodzajach faktury. Idealnie sprawdzaj\u0105 si\u0119 na ok\u0142adzin\u0119 mur\u00f3w betonowych,<\/li><li><strong>keramzyt <\/strong>\u2013 <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/czy-budowa-domu-z-keramzytu-to-dobry-pomysl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dom z keramzytu<\/a> to obecnie marzenie wielu os\u00f3b. Materia\u0142 ten da si\u0119 z powodzeniem wykorzysta\u0107 te\u017c do budowy muru oporowego. Kruszywo \u015bwietnie zatrzymuje wilgo\u0107, jest odporne na wod\u0119 i oboj\u0119tne chemicznie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Mury oporowe mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c konstruowa\u0107 z gotowych prefabrykat\u00f3w: p\u0142yt czy blok\u00f3w. Cz\u0119sto produkowane s\u0105 one w u\u0142atwiaj\u0105cym monta\u017c kszta\u0142cie litery \u201eL\u201d. Istniej\u0105 tak\u017ce \u015bciany oporowe drewniane \u2013 wykonane w formie palisady lub poprzecznego belkowania\/deskowania. Do ich zalet nale\u017cy atrakcyjny wygl\u0105d, natomiast wad\u0105 bywa mniejsza ni\u017c w przypadku materia\u0142\u00f3w mineralnych trwa\u0142o\u015b\u0107 (trzeba je dobrze zaimpregnowa\u0107).<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto obecnie spotykanym rozwi\u0105zaniem jest te\u017c zastosowanie tzw. metalowych koszy gabionowych. Ich estetyka bywa dyskusyjna, chocia\u017c po wype\u0142nieniu \u0142adnymi kamieniami mog\u0105 wielu osobom si\u0119 podoba\u0107. Do g\u0142\u00f3wnych zalet gabion\u00f3w nale\u017c\u0105: du\u017ca wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, \u0142atwy monta\u017c oraz spore mo\u017cliwo\u015bci aran\u017cacyjne.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"5-jakie-narz%C4%99dzia-do-budowy-muru-oporowego\">Jakie narz\u0119dzia do budowy muru oporowego?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zabieraj\u0105c si\u0119 za budow\u0119 muru oporowego, trzeba wcze\u015bniej skompletowa\u0107 odpowiedni <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/budownictwo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sprz\u0119t budowlany<\/a>. Przydatne na pewno oka\u017c\u0105 si\u0119 typowe narz\u0119dzia do r\u0119cznych prac ziemnych oraz przygotowania zaprawy:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center\">\n\n<\/div>\n\n\n\n<p>W przypadku wysokich konstrukcji konieczne b\u0119dzie wcze\u015bniejsze wykopanie fundament\u00f3w, a cz\u0119sto tak\u017ce umieszczenie wzd\u0142u\u017c \u015bciany wspornik\u00f3w. Dodatkowo podczas prac mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 potrzebne szalowanie stromych \u015bcian wykopu. U\u017cywa si\u0119 do tego zwykle desek. Kwesti\u0105 bardzo istotn\u0105 jest tak\u017ce wykonanie drena\u017cu od strony skarpy. Zakres rob\u00f3t b\u0119dzie zatem przypomina\u0107 wst\u0119pne <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/etapy-budowy-domu-poradnik-krok-po-kroku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">etapy budowy domu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"6-budowa-muru-oporowego-%E2%80%93-podsumowanie\">Budowa muru oporowego \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Mury oporowe pozwalaj\u0105 zagospodarowa\u0107 strome stoki wzg\u00f3rz i skarp, chroni\u0105c grunt przed osuwaniem si\u0119. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 estetyk\u0119 oraz potencja\u0142 na ciekawe urozmaicenie ogrodu, stanowi\u0105 te\u017c cz\u0119sto po\u017c\u0105dany element w miejscach po\u0142o\u017conych na p\u0142askich terenach. Ich wybudowanie wymaga jednak wcze\u015bniejszego nawiezienia du\u017cej ilo\u015bci ziemi, co bywa problematyczne. Z drugiej strony same prace konstrukcyjne b\u0119d\u0105 zwykle du\u017co bezpieczniejsze oraz wygodniejsze do przeprowadzenia. Mo\u017cliwo\u015bci aran\u017cacyjne ogranicz\u0105 w tym przypadku jedynie nasza wyobra\u017ania, rozmiar terenu oraz zasobno\u015b\u0107 portfela.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem prac trzeba je dobrze zaplanowa\u0107. Niezb\u0119dne jest wybranie odpowiedniego do naszych potrzeb i pasuj\u0105cego do otoczenia materia\u0142u, a tak\u017ce wykonanie projektu uwzgl\u0119dniaj\u0105cego zakres rob\u00f3t. Nie wolno bowiem zapomina\u0107 o konieczno\u015bci uzyskania pozwolenia na budow\u0119 muru oporowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi zainteresowa\u0142a Ci\u0119 poruszona powy\u017cej tematyka, przeczytaj te\u017c inne nasze artyku\u0142y. Dowiesz si\u0119 z nich m.in. \u201e<a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/jak-zalozyc-firme-budowlana-i-odniesc-sukces\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jak za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119 budowlan\u0105<\/a>\u201d.<\/p>\n","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10614"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22015,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10614\/revisions\/22015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10614"},{"taxonomy":"promotion","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/promotion?post=10614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}