{"id":2707,"date":"2021-02-01T16:19:04","date_gmt":"2021-02-01T16:19:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.expondo.co.uk\/inspirations\/?p=2707"},"modified":"2024-05-24T07:10:34","modified_gmt":"2024-05-24T07:10:34","slug":"gatunki-i-rodzaje-stali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/","title":{"rendered":"Gatunki i rodzaje stali"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Stal bez w\u0105tpienia jest jednym z najpopularniejszych i najcz\u0119\u015bciej stosowanych materia\u0142\u00f3w&nbsp;na \u015bwiecie. Wykorzystuje si\u0119 j\u0105 w budownictwie, motoryzacji, gastronomii, a nawet medycynie. Jednak stal stali nier\u00f3wna&nbsp;i nie&nbsp;wszystkie&nbsp;gatunki&nbsp;nadaj\u0105&nbsp;si\u0119 do stawiania metalowych konstrukcji czy u\u017cytku w kuchni.&nbsp;Stworzono ju\u017c wiele typ\u00f3w tego tworzywa, a ka\u017cdy z nich&nbsp;s\u0142u\u017cy do czego\u015b innego.&nbsp;Z tego artyku\u0142u&nbsp;dowiesz&nbsp;si\u0119 wi\u0119cej&nbsp;nt.&nbsp;rodzaj\u00f3w&nbsp;i zastosowania&nbsp;stali.&nbsp;<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-ub-table-of-contents-block ub_table-of-contents\" data-showtext=\"show\" data-hidetext=\"hide\" data-scrolltype=\"auto\" id=\"ub_table-of-contents-d1bff9f6-6a14-4894-9b62-463a0b55d6ff\" data-initiallyhideonmobile=\"false\"\n                    data-initiallyshow=\"true\"><div class=\"ub_table-of-contents-header-container\"><div class=\"ub_table-of-contents-header\">\n                    <div class=\"ub_table-of-contents-title\">Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119<\/div><\/div><\/div><div class=\"ub_table-of-contents-extra-container\"><div class=\"ub_table-of-contents-container ub_table-of-contents-1-column \"><ul><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#0-co-to-jest-stal-i-jak-powstaje>Co to jest stal&nbsp;i jak powstaje?<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#1-w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci-mechaniczne-i-technologiczne-stali>W\u0142a\u015bciwo\u015bci mechaniczne i technologiczne stali<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#2-jakie-s%C4%85-rodzaje-stali>Jakie s\u0105 rodzaje stali?<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#3-stale-niestopowe>Czym s\u0105 stale&nbsp;niestopowe&nbsp;<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#4-stal-stopowa>Czym jest stal&nbsp;stopowa&nbsp;<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#5-podzia%C5%82-stali-ze-wzgl%C4%99du-na-zastosowanie>Podzia\u0142 stali ze wzgl\u0119du na zastosowanie<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#6-oznaczenia-stali-czyli-jak-rozpozna%C4%87-gatunek-stali>Oznaczenia stali.&nbsp;Czyli jak rozpozna\u0107 gatunek stali?<\/a><\/li><li><a href=https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/gatunki-i-rodzaje-stali\/#7-ile-metod-wytwarzania-tyle-rodzaj%C3%B3w-stali>Ile metod wytwarzania, tyle rodzaj\u00f3w stali<\/a><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"0-co-to-jest-stal-i-jak-powstaje\">Co to jest stal&nbsp;i jak powstaje?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pomimo swojej popularno\u015bci niewiele os\u00f3b tak naprawd\u0119&nbsp;wie,&nbsp;czym r\u00f3\u017cni si\u0119&nbsp;stal od pozosta\u0142ych metali. Na pocz\u0105tku&nbsp;nale\u017cy&nbsp;wspomnie\u0107&nbsp;o tym, \u017ce jest ona&nbsp;stopem&nbsp;\u017celaza i w\u0119gla.&nbsp;Zgodnie z Polskimi Normami pierwszy sk\u0142adnik powinien stanowi\u0107 znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszanki, a drugi nie wi\u0119cej ni\u017c 2,11%. W przypadku wi\u0119kszej zawarto\u015bci w\u0119gla m\u00f3wimy ju\u017c o \u017celiwie. Ponadto&nbsp;w sk\u0142adzie&nbsp;stali&nbsp;pojawiaj\u0105&nbsp;si\u0119 te\u017c inne&nbsp;metale,&nbsp;pierwiastki&nbsp;czy wtr\u0105cenia niemetaliczne, kt\u00f3re mog\u0105&nbsp;wp\u0142yn\u0105\u0107 na&nbsp;jej&nbsp;w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Wi\u0119cej na ten temat dowiesz si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci&nbsp;artyku\u0142u.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Do wyprodukowania&nbsp;stopu&nbsp;wykorzystuje si\u0119 przewa\u017cnie dwie metody&nbsp;\u2013 wielkiego pieca oraz elektrycznego pieca \u0142ukowego.&nbsp;W pierwszym sposobie stosuje si\u0119 rud\u0119 \u017celaza, w\u0119giel i dodatki, z kt\u00f3rych wytwarza si\u0119 tzw. sur\u00f3wk\u0119.&nbsp;Nast\u0119pnie&nbsp;poddaje si\u0119 j\u0105 \u015bwie\u017ceniu,&nbsp;czyli&nbsp;selektywnemu utlenianiu usuwaj\u0105cemu niepo\u017c\u0105dane sk\u0142adniki&nbsp;w tym \u017cu\u017cel.&nbsp;Mieszanka jest odlewana&nbsp;i np. walcowana w celu uzyskania wyrob\u00f3w hutniczych&nbsp;jak pr\u0119ty, blachy czy rury. Metoda z elektrycznym piecem \u0142ukowym opiera si\u0119 na wykorzystaniu&nbsp;z\u0142omu stalowego&nbsp;z recyklingu.&nbsp;Topi si\u0119&nbsp;go za pomoc\u0105&nbsp;energii&nbsp;elektrycznej&nbsp;przep\u0142ywaj\u0105cej&nbsp;mi\u0119dzy na\u0142adowanym materia\u0142em a elektrodami.&nbsp;W zwi\u0105zku z tym, \u017ce stal cechuje si\u0119 wysok\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105, ilo\u015b\u0107 odpadk\u00f3w zdatnych do przetworzenia w piecach \u0142ukowych&nbsp;jest stosunkowo niewielka. Przek\u0142ada si\u0119 to&nbsp;na&nbsp;cz\u0119stsze wykorzystanie metody wielkiego pieca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci-mechaniczne-i-technologiczne-stali\">W\u0142a\u015bciwo\u015bci mechaniczne i technologiczne stali<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak ka\u017cdy materia\u0142 stal r\u00f3wnie\u017c&nbsp;cechuje&nbsp;si\u0119&nbsp;r\u00f3\u017cnymi&nbsp;parametrami, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie&nbsp;dla konkretnej bran\u017cy.&nbsp;W tym rozdziale skupimy si\u0119 na&nbsp;charakterystyce istotnej dla budownictwa, poniewa\u017c&nbsp;s\u0105 w niej zawarte najwa\u017cniejsze&nbsp;punkty.&nbsp;Oto one:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;zdolno\u015b\u0107&nbsp;materia\u0142u do&nbsp;odzyskania pierwotnego kszta\u0142tu&nbsp;po tym, jak przestaje dzia\u0142a\u0107 na niego si\u0142a powoduj\u0105ca odkszta\u0142cenia. Cz\u0119sto podaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c&nbsp;warto\u015b\u0107&nbsp;<strong>granicy&nbsp;spr\u0119\u017cysto\u015bci<\/strong>.&nbsp;Po jej przekroczeniu tworzywo&nbsp;ulega&nbsp;trwa\u0142ej deformacji i nie powraca do poprzedniej formy.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105gni\u0119cia&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;poziom napr\u0119\u017cenia&nbsp;spowodowany&nbsp;przez si\u0142\u0119&nbsp;rozrywaj\u0105c\u0105.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Plastyczno\u015b\u0107&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;zachowanie odkszta\u0142conej formy wynikaj\u0105cej&nbsp;z dzia\u0142ania&nbsp;napr\u0119\u017cenia.&nbsp;Podobnie jak w przypadku&nbsp;spr\u0119\u017cysto\u015bci tutaj r\u00f3wnie\u017c pojawia si\u0119 poj\u0119cie&nbsp;<strong>granicy plastyczno\u015bci<\/strong>.&nbsp;Jest to&nbsp;punkt, po&nbsp;przekroczeniu&nbsp;kt\u00f3rego&nbsp;powstaj\u0105 nieodwracalne&nbsp;deformacje plastyczne.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ci\u0105gliwo\u015b\u0107&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;zachowanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci stali&nbsp;w trakcie t\u0142oczenia, zaginania, prostowania i innych rodzaj\u00f3w obr\u00f3bki.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Udarno\u015b\u0107&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;wytrzyma\u0142o\u015b\u0107&nbsp;na&nbsp;obci\u0105\u017cenia dynamiczne.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Twardo\u015b\u0107<\/strong>&nbsp;\u2013 si\u0142a z jak\u0105 przeciwstawia si\u0119 stal podczas wciskania materia\u0142\u00f3w twardszych od niej.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Spawalno\u015b\u0107&nbsp;<\/strong>\u2013 zdolno\u015b\u0107&nbsp;umo\u017cliwiaj\u0105ca&nbsp;na&nbsp;tworzenie trwa\u0142ych po\u0142\u0105cze\u0144 za pomoc\u0105 spawania.&nbsp;W zale\u017cno\u015bci od gatunku&nbsp;stopu&nbsp;mo\u017cna stosowa\u0107 metody MAG, MIG, MIG\/MAG oraz TIG.&nbsp;Na rynku znajdziesz wiele urz\u0105dze\u0144 przystosowanych do spawania&nbsp;stali, w tym&nbsp;spawarki marki&nbsp;Stamos.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n              <div id=\"expondo-products-block_4ac919b4c9842d2b33b3705626b51b7b\" class=\"expondo-block expondo-block--products\">\n          <div class=\"expondo-block__inner-container\">\n            <ul class=\"list list--products\">\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-tig-ac-dc-200-a-230-v-puls-wlacznik-nozny-10020001\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020001_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-tig-ac-dc-200-a-230-v-puls-wlacznik-nozny-10020001\">\n                        Spawarka TIG AC\/DC &#8211; 200 A &#8211; 230 V &#8211; Puls &#8211; w\u0142\u0105cznik no\u017cny                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-tig-250-a-230-v-przenosna-10020010\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020010_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-tig-250-a-230-v-przenosna-10020010\">\n                        Spawarka TIG &#8211; 250 A &#8211; 230 V &#8211; przeno\u015bna                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-pro-series-urzadzenie-wielofunkcyjne-tig-180-a-cut-50-a-mma-pro-10020016\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020016_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-pro-series-urzadzenie-wielofunkcyjne-tig-180-a-cut-50-a-mma-pro-10020016\">\n                        Urz\u0105dzenie wielofunkcyjne &#8211; TIG 180 A &#8211; CUT 50 A &#8211; MMA &#8211; PRO                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-mma-250-a-230-v-igbt-10020019\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020019_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-mma-250-a-230-v-igbt-10020019\">\n                        Spawarka MMA &#8211; 250 A &#8211; 230 V &#8211; IGBT                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                          <\/ul>\n          <\/div>\n        <\/div>\n        \n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-jakie-s%C4%85-rodzaje-stali\">Jakie s\u0105 rodzaje stali?<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"video-container\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Spawarki Inwertorowe Stamos Germany | Prezentacja produkt\u00f3w\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/m6JxX7eCFAY?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.expondo.co.uk\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Klasyfikacja stali&nbsp;wynika z wielu czynnik\u00f3w. Jednym z najwa\u017cniejszych jest&nbsp;sk\u0142ad chemiczny. Pod tym wzgl\u0119dem wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa g\u0142\u00f3wne rodzaje: stale&nbsp;niestopowe i stale stopowe. To,&nbsp;co je rozr\u00f3\u017cnia to zawarto\u015b\u0107 domieszek stosowanych w celu poprawienia lub uzyskania nowych w\u0142a\u015bciwo\u015bci.&nbsp;Kolejny powszechnie stosowany podzia\u0142 uwzgl\u0119dnia zastosowanie tworzywa. Tutaj wymienia si\u0119 m.in. stale konstrukcyjne, narz\u0119dziowe czy stale specjalne w tym odporne na korozj\u0119.&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-stale-niestopowe\">Stale&nbsp;niestopowe<\/h2>\n\n\n\n<p>Stale&nbsp;niestopowe&nbsp;s\u0105&nbsp;r\u00f3wnie\u017c nazywane&nbsp;stalami&nbsp;w\u0119glowymi. W&nbsp;ich&nbsp;sk\u0142adzie&nbsp;znajduj\u0105 si\u0119&nbsp;znikome ilo\u015bci innych pierwiastk\u00f3w. W Polskiej Normie&nbsp;PN-EN 10020:2003&nbsp;zawarto graniczne st\u0119\u017cenie masowe dodatkowych sk\u0142adnik\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w mieszance. W poni\u017cszej tabeli&nbsp;znajdziesz&nbsp;dane&nbsp;z obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table has-medium-font-size\"><table><tbody><tr><td><strong>Pierwiastki chemiczne&nbsp;<\/strong><\/td><td><strong>St\u0119\u017cenie masowe [%]&nbsp;<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Glin&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Bor&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,0008&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Bizmut&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Chrom&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Kobalt&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Krzem&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,6&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Mangan&nbsp;<\/td><td>&lt; 1,65&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Mied\u017a&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,4&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Molibden&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,08&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Nikiel&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Niob&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,06&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>O\u0142\u00f3w&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,40&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Selen&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Tellur&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Tytan&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,05&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Wanad&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Wolfram&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Inne (opr\u00f3cz C, P, S, N)&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,05&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Dalszy podzia\u0142&nbsp;stali niestopowych&nbsp;zwi\u0105zany&nbsp;jest m.in. z zawarto\u015bci\u0105 w\u0119gla nazywanymi <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/stal-weglowa-i-jej-wlasciwosci\/\">stalami w\u0119glowymi<\/a>.&nbsp;Pierwiastek wp\u0142ywa na og\u00f3ln\u0105 twardo\u015b\u0107&nbsp;i plastyczno\u015b\u0107 materia\u0142u. Dlatego&nbsp;stosuje si\u0119 go w r\u00f3\u017cnych ilo\u015bciach, aby uzyska\u0107 zamierzony efekt. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje stali:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Stal niskow\u0119glowa&nbsp;<\/strong>\u2013 nazywana tak\u017ce stal\u0105 mi\u0119kk\u0105. W jej sk\u0142adzie znajduje si\u0119 do&nbsp;ok. 0,3% w\u0119gla.&nbsp;Cechuje si\u0119 du\u017c\u0105&nbsp;plastyczno\u015bci\u0105 i ci\u0105gliwo\u015bci\u0105, a tak\u017ce \u0142atwo\u015bci\u0105 obr\u00f3bki.&nbsp;Stosuje si\u0119 j\u0105 do tworzenia element\u00f3w wymagaj\u0105cych&nbsp;t\u0142oczenia i kszta\u0142towania.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stal&nbsp;\u015bredniow\u0119glowa<\/strong>&nbsp;\u2013 stanowi&nbsp;kompromis mi\u0119dzy wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 a plastyczno\u015bci\u0105.&nbsp;Za spraw\u0105 zawarto\u015bci w\u0119gla od 0,3 do 0,6% jest twardsza od wcze\u015bniej opisywanej, a co za tym idzie trudniejsza w obr\u00f3bce.&nbsp;Mo\u017cna j\u0105 za to wzmocni\u0107 przez utwardzanie i hartowanie za pomoc\u0105 ciep\u0142a.&nbsp;Robi si\u0119 z niej cz\u0119\u015bci samochodowe.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stal wysokow\u0119glowa&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;najmocniejsza z tego podzia\u0142u. Du\u017ca zawarto\u015b\u0107 w\u0119gla (do 0,6%)&nbsp;wp\u0142ywa na odporno\u015b\u0107 na&nbsp;ci\u0119cie i wyginanie tego stopu.&nbsp;Dlatego idealnie nadaje si\u0119 do produkcji&nbsp;np.&nbsp;spr\u0119\u017cyn. Mo\u017cna j\u0105 podda\u0107 obr\u00f3bce cieplnej w celu utwardzenia, jednak wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze zwi\u0119kszeniem&nbsp;podatno\u015bci na kruszenie.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n              <div id=\"expondo-products-block_1def8a53c6571e245304070522810a9c\" class=\"expondo-block expondo-block--products\">\n          <div class=\"expondo-block__inner-container\">\n            <ul class=\"list list--products\">\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-eco-spawarka-tig-200-a-230-v-puls-2-4-takt-led-10020062\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020062_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-eco-spawarka-tig-200-a-230-v-puls-2-4-takt-led-10020062\">\n                        Spawarka TIG &#8211; 200 A &#8211; 230 V &#8211; Puls &#8211; 2\/4 Takt &#8211; LED                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-tig-250-a-230-v-przenosna-10020010\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020010_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-tig-250-a-230-v-przenosna-10020010\">\n                        Spawarka TIG &#8211; 250 A &#8211; 230 V &#8211; przeno\u015bna                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-tig-mma-225-a-230-v-puls-2t-4t-10020037\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020037_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-tig-mma-225-a-230-v-puls-2t-4t-10020037\">\n                        Spawarka TIG\/MMA &#8211; 225 A &#8211; 230 V &#8211; Puls &#8211; 2T\/4T                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-tig-ac-dc-200-a-230-v-puls-wlacznik-nozny-10020001\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020001_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-pro-series-spawarka-tig-ac-dc-200-a-230-v-puls-wlacznik-nozny-10020001\">\n                        Spawarka TIG AC\/DC &#8211; 200 A &#8211; 230 V &#8211; Puls &#8211; w\u0142\u0105cznik no\u017cny                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                          <\/ul>\n          <\/div>\n        <\/div>\n        \n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"4-stal-stopowa\">Stal&nbsp;stopowa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"video-container\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Spawarka TIG MMA Stamos Selection S-WIGMA 225PH | Prezentacja produktu\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/kq2LsKdrRkE?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.expondo.co.uk\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Zdarza si\u0119, \u017ce&nbsp;istnieje potrzeba zastosowania materia\u0142u o okre\u015blonych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach, kt\u00f3rych nie&nbsp;ma&nbsp;zwyk\u0142a stal niestopowa. W tym celu podczas produkcji&nbsp;tworzywa&nbsp;dodaje si\u0119&nbsp;pierwiastki nadaj\u0105ce&nbsp;nowe&nbsp;cechy. Tym w\u0142a\u015bnie jest stal stopowa. Zgodnie z Polskimi Normami&nbsp;zawarto\u015b\u0107 jednego dodatkowego sk\u0142adnika&nbsp;powinna by\u0107 r\u00f3wna lub wi\u0119ksza&nbsp;od tej zawartej w tabeli z&nbsp;dopuszczalnym st\u0119\u017ceniem masowym.&nbsp;Jakie&nbsp;korzy\u015bci p\u0142yn\u0105 z zastosowania domieszek?&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Podwy\u017csza si\u0119 hartowno\u015b\u0107 stali.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Uzyskuje si\u0119 okre\u015blone w\u0142asno\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bciowe.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Nast\u0119puj\u0105&nbsp;zmiany w strukturze stopu.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Obr\u00f3bka termiczna przebiega \u0142atwiej i&nbsp;daje lepsze efekty.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Stal nabiera nowych&nbsp;w\u0142asno\u015bci chemicznych&nbsp;i fizycznych.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To, kt\u00f3re parametry zostan\u0105 poprawione za pomoc\u0105 domieszek stopowych,&nbsp;zale\u017cy od wybranego pierwiastka.&nbsp;Ka\u017cdy z nich daje inne w\u0142asno\u015bci. Cz\u0119sto korzysta si\u0119 z kilku&nbsp;dodatk\u00f3w&nbsp;jednocze\u015bnie, w celu uzyskania kompletnie nowych cech. Oto kilka z popularniejszych pierwiastk\u00f3w&nbsp;stosowanych do produkcji stali stopowych:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Chrom<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;poprawia wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, twardo\u015b\u0107 oraz udarno\u015b\u0107 materia\u0142u. W niekt\u00f3rych&nbsp;rodzajach&nbsp;np. stalach narz\u0119dziowych wp\u0142ywa pozytywnie na hartowno\u015b\u0107. Z kolei w&nbsp;stalach nierdzewnych odpowiada za odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nikiel&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;nadaje podobne w\u0142asno\u015bci jak Cr. Ponadto zmniejsza temperatur\u0119 progu krucho\u015bci. W po\u0142\u0105czeniu&nbsp;z chromem i&nbsp;molibdenem&nbsp;poprawia hartowno\u015b\u0107 stali.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mangan&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza twardo\u015b\u0107 i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107. Z drugiej strony zmniejsza plastyczno\u015b\u0107 stopu.&nbsp;Wp\u0142ywa to na podwy\u017cszenie granicy spr\u0119\u017cysto\u015bci oraz wzmocnienie odporno\u015bci na \u015bcieranie.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Krzem&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;dodaje si\u0119 go do sur\u00f3wki ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci odtleniaj\u0105ce.&nbsp;Podnosi wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i twardo\u015b\u0107.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Molibden&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;stosowany w celu zwi\u0119kszenia hartowno\u015bci&nbsp;stali. Zmniejsza te\u017c&nbsp;jej krucho\u015b\u0107 po wysokim odpuszczeniu.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Stal stopow\u0105&nbsp;mo\u017cna podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du&nbsp;na ilo\u015b\u0107 dodatk\u00f3w wykorzystanych do jej stworzenia.&nbsp;Wyst\u0119puj\u0105 trzy rodzaje:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Stal niskostopowa<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;zawarto\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego dodatku jest mniejsza ni\u017c 2%, a suma wszystkich domieszek&nbsp;nie przekracza 3,5%.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stal \u015bredniostopowa<\/strong>&nbsp;\u2013 zawarto\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego dodatku&nbsp;wynosi od 2 do 8%, a suma wszystkich domieszek nie przekracza&nbsp;12%.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stal wysokostopowa&nbsp;<\/strong>\u2013 zawarto\u015b\u0107&nbsp;g\u0142\u00f3wnego dodatku jest wy\u017csza ni\u017c 8%, a suma wszystkich domieszek nie przekracza&nbsp;55%.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n              <div id=\"expondo-products-block_a979acc7d76390fbc65dc865ff9d40bb\" class=\"expondo-block expondo-block--products\">\n          <div class=\"expondo-block__inner-container\">\n            <ul class=\"list list--products\">\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-mig-mag-130-a-mma-zaplon-tig-lift-10020232\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020232_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-mig-mag-130-a-mma-zaplon-tig-lift-10020232\">\n                        Spawarka MIG\/MAG &#8211; 130 A &#8211; MMA &#8211; zap\u0142on TIG Lift                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-mig-mag-350-a-400-v-2-4-takt-10020080\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020080_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-selection-spawarka-mig-mag-350-a-400-v-2-4-takt-10020080\">\n                        Spawarka MIG\/MAG &#8211; 350 A &#8211; 400 V &#8211; 2\/4 Takt                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/welbach-spawarka-mig-mag-250-a-cyfrowa-mma-10021241\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10021241_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/welbach-spawarka-mig-mag-250-a-cyfrowa-mma-10021241\">\n                        Spawarka MIG\/MAG &#8211; 250 A &#8211; cyfrowa &#8211; MMA                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                              <li class=\"item\">\n                  <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-mig-mag-250-a-400-v-wozek-10020021\">\n                    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.expondo.com\/asset\/product_photos\/10020021_photo_1\" width=\"600\" height=\"600\" alt=\"\" class=\"image\" \/>\n                  <\/a>\n                  <strong class=\"title\">\n                    <a href=\"\/stamos-basic-spawarka-mig-mag-250-a-400-v-wozek-10020021\">\n                        Spawarka MIG\/MAG &#8211; 250 A &#8211; 400 V &#8211; w\u00f3zek                    <\/a>\n                  <\/strong>\n\n                                      <span class=\"price\">\n                                          <\/span>\n                                  <\/li>\n                          <\/ul>\n          <\/div>\n        <\/div>\n        \n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-podzia%C5%82-stali-ze-wzgl%C4%99du-na-zastosowanie\">Podzia\u0142 stali ze wzgl\u0119du na zastosowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Bardzo&nbsp;szerokie wykorzystanie&nbsp;stali&nbsp;w r\u00f3\u017cnych bran\u017cach&nbsp;sprawia, \u017ce&nbsp;mo\u017cna j\u0105 podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du na zastosowanie. Ka\u017cdy rodzaj&nbsp;wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 innymi cechami&nbsp;mechanicznymi&nbsp;i&nbsp;technologicznymi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 realizowa\u0107&nbsp;r\u00f3\u017cne zadania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stal konstrukcyjna stanowi&nbsp;jeden z przyk\u0142ad\u00f3w tego podzia\u0142u. Ja sama nazwa wskazuje,&nbsp;stosuje si\u0119&nbsp;j\u0105 do wykonywania konstrukcji, ale te\u017c cz\u0119\u015bci maszyn czy wzmacniania&nbsp;innych stop\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119&nbsp;szereg rodzaj\u00f3w stali konstrukcyjnej:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;og\u00f3lnego przeznaczenia&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;wy\u017cszej jako\u015bci&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;niskostopowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;do naw\u0119glania&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;do azotowania&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;do ulepszania cieplnego&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;spr\u0119\u017cynowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;automatowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;\u0142o\u017cyskowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale konstrukcyjne&nbsp;transformatorowe&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kolejnym&nbsp;popularnym typem s\u0105 stale narz\u0119dziowe.&nbsp;Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 one bardzo du\u017c\u0105&nbsp;twardo\u015bci\u0105 i odporno\u015bci\u0105 na \u015bcieranie. Nie odkszta\u0142caj\u0105 si\u0119 nawet po d\u0142ugim u\u017cytkowaniu oraz&nbsp;s\u0105 niewra\u017cliwe na przegrzania. Dlatego stosuje si\u0119 je do produkcji narz\u0119dzi, przyrz\u0105d\u00f3w&nbsp;pomiarowych&nbsp;i&nbsp;nie tylko.&nbsp;Stosunkowo du\u017ca zawarto\u015b\u0107 w\u0119gla, a tak\u017ce odpowiednia obr\u00f3bka cieplna&nbsp;umo\u017cliwiaj\u0105 uzyskanie tych w\u0142asno\u015bci.&nbsp;Podzia\u0142 stali narz\u0119dziowych wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stale narz\u0119dziowe&nbsp;w\u0119glowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stale narz\u0119dziowe&nbsp;stopowe\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>do pracy na zimno&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>do pracy na gor\u0105co&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>szybkotn\u0105ce&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Do stali specjalnych&nbsp;zalicza si\u0119 stopy zawieraj\u0105ce bardzo du\u017co&nbsp;dodatkowych pierwiastk\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 bardzo specyficznymi parametrami&nbsp;i wymagaj\u0105 skomplikowanej obr\u00f3bki cieplnej. Cz\u0119sto do tej grupy zalicza si\u0119&nbsp;stale cechuj\u0105ce si\u0119 wysok\u0105 odporno\u015bci\u0105 na konkretne&nbsp;czynniki&nbsp;zewn\u0119trzne. Poni\u017cej znajdziesz przyk\u0142adowe stale specjalne:&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stal nierdzewna\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stal austenityczna&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal ferrytyczna&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal martenzytyczna&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal duplex&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>stal kwasoodporna&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal \u017carowytrzyma\u0142a&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal \u017caroodporna&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>stal magnetyczna&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"6-oznaczenia-stali-czyli-jak-rozpozna%C4%87-gatunek-stali\">Oznaczenia stali.&nbsp;Czyli jak rozpozna\u0107 gatunek stali?<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"video-container\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Spawarki MIG\/MAG Stamos Germany S-MIG 250 i S-MIG 250P | Prezentacja produkt\u00f3w\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/T3SAnMFZeu4?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/www.expondo.co.uk\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Je\u017celi nie jeste\u015b profesjonalnym hutnikiem&nbsp;i nie umiesz na&nbsp;pierwszy&nbsp;rzut oka powiedzie\u0107, z kt\u00f3rym gatunkiem stali masz do czynienia, to&nbsp;na szcz\u0119\u015bcie nie musisz si\u0119 martwi\u0107. W celu u\u0142atwienia rozpoznawania r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w stop\u00f3w wprowadzono specjalne oznaczenia m\u00f3wi\u0105ce o zastosowaniu&nbsp;oraz mechanicznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach tworzywa.&nbsp;Sk\u0142adaj\u0105&nbsp;si\u0119&nbsp;one&nbsp;z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych symboli oraz przynajmniej jednego dodatkowego.&nbsp;Pierwszy element informuje o tym, do czego jest przeznaczona dana stal. Wykorzystuje si\u0119 w tym celu du\u017c\u0105 liter\u0119 alfabetu \u0142aci\u0144skiego. Poni\u017cej znajdziesz&nbsp;oznaczenia dla poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w stop\u00f3w:&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S \u2013 stal konstrukcyjna&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>L \u2013 stal na rury przewodowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>B \u2013 stal na pr\u0119ty zbrojeniowe do betonu&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>R \u2013 stal na szyny&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Y \u2013 stal na struny spr\u0119\u017caj\u0105ce&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>P \u2013 stal na urz\u0105dzenia ci\u015bnieniowe&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>G \u2013 staliwo&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Drugim symbolem s\u0105 trzycyfrowe liczby&nbsp;okre\u015blaj\u0105ce minimaln\u0105 granic\u0119&nbsp;plastyczno\u015bci&nbsp;R<sub>e<\/sub>\u202f(MPa).&nbsp;Dla wi\u0119kszo\u015bci stali przyjmuje si\u0119 j\u0105 dla wyrob\u00f3w&nbsp;o grubo\u015bci mniejszej ni\u017c lub r\u00f3wnej&nbsp;16 mm. Wyj\u0105tek stanowi\u0105&nbsp;ulepszane na ciep\u0142o stale stopowe.&nbsp;Dla nich ta warto\u015b\u0107 wynosi&nbsp;maks.&nbsp;5 mm.&nbsp;W&nbsp;stali konstrukcyjnej&nbsp;min. granica plastyczno\u015bci wynosi&nbsp;zwykle&nbsp;235, 275, 355, 420&nbsp;lub&nbsp;460&nbsp;MPa. Warto wspomnie\u0107, \u017ce dla stop\u00f3w z oznaczeniami R i Y&nbsp;opisywana&nbsp;trzycyfrowa liczba&nbsp;odnosi si\u0119 do minimalnej wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie&nbsp;R<sub>m<\/sub>\u202f(MPa).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatni, dodatkowy symbol&nbsp;stali konstrukcyjnej&nbsp;zale\u017cy od&nbsp;jej&nbsp;rodzaju. W przypadku stali&nbsp;niestopowej stosuje si\u0119 dwa znaki. Pierwszy zwi\u0105zany jest z&nbsp;plastyczno\u015bci\u0105 wyra\u017con\u0105&nbsp;u\u015brednion\u0105 prac\u0105 \u0142amania w danej temperaturze. Dla pracy&nbsp;o sile 24 J w temperaturach 20\u00b0C, 0\u00b0C i -20\u00b0C&nbsp;wykorzystuje si\u0119 odpowiednio JR, J0 i J2.&nbsp;Je\u017celi warto\u015b\u0107 pracy wynosi 40 J, a temperatura jest taka sama, wtedy&nbsp;zamiast J u\u017cywa si\u0119 K (KR, K0, K2). Drugim symbolem dodatkowym&nbsp;jest&nbsp;Gn, przy czym&nbsp;n mo\u017ce wynosi\u0107 od 1 do 4:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>G1 \u2013 stal nieuspokojona&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>G2 \u2013 stal&nbsp;p\u00f3\u0142uspokojona&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>G3 \u2013 stan uspokojony&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>G4&nbsp;\u2013 stan okre\u015bla&nbsp;wytw\u00f3rca&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Tak wygl\u0105daj\u0105 przyk\u0142adowe oznaczenia dla&nbsp;stali niestopowych konstrukcyjnych:&nbsp;S235J0, S235J2G3, S355K2G3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podobne&nbsp;oznaczenia&nbsp;stosuje si\u0119 do stali stopowych trudno rdzewiej\u0105cych. R\u00f3\u017cnica polega na zastosowaniu na ko\u0144cu znaku&nbsp;W lub WP, kt\u00f3ry oznacz podwy\u017cszon\u0105 zawarto\u015b\u0107 fosforu.&nbsp;Przyk\u0142ady:&nbsp;S355J2WP, S355J0W, S355J2G1W, S355K2G1W.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dla stali stopowej&nbsp;drobnoziarnistej&nbsp;r\u00f3wnie\u017c korzysta si\u0119 z&nbsp;innych&nbsp;symboli&nbsp;dodatkowych. Pierwszy z nich wskazuje na stan dostawy:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>N \u2013 stal normalizowana lub walcowana normalizuj\u0105co&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>M \u2013 stal walcowana termomechanicznie&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Q \u2013 stal ulepszona cieplnie&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>A \u2013 stal utwardzona wydzieleniowo&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z kolei drugi znak&nbsp;(L, L1, L2) okre\u015bla&nbsp;prac\u0119&nbsp;\u0142amania dla stop\u00f3w z oznaczeniami dodatkowymi&nbsp;N, M, Q.&nbsp;Przyk\u0142ady&nbsp;dla&nbsp;stali stopowej drobnoziarnistej:&nbsp;S275M (lub ML), S355M (lub ML).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Oznaczenia stali nierdzewnych,&nbsp;kwasoodpornych oraz \u017caroodpornych&nbsp;s\u0105 szczeg\u00f3lnie ciekawe. Na \u015bwiecie istnieje wiele r\u00f3\u017cnych norm dotycz\u0105cych symboli&nbsp;przypisanych do gatunk\u00f3w tego stopu.&nbsp;Dlatego w zale\u017cno\u015bci od tego, gdzie szukasz,&nbsp;mo\u017cesz natrafi\u0107 na inne znaki okre\u015blaj\u0105ce ten sam rodzaj. Np.&nbsp;stal austenityczna&nbsp;z Polsk\u0105 Norm\u0105&nbsp;1H18N9&nbsp;w&nbsp;Niemczech ma oznaczenie&nbsp;X10CrNi18-8. Na szcz\u0119\u015bcie&nbsp;w&nbsp;sieci znajdziesz og\u00f3lnodost\u0119pne tabele gatunk\u00f3w stali&nbsp;nierdzewnych i nie tylko&nbsp;zawieraj\u0105ce wszystkie potrzebne dane u\u0142atwiaj\u0105ce&nbsp;ich&nbsp;identyfikacj\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"7-ile-metod-wytwarzania-tyle-rodzaj%C3%B3w-stali\">Ile metod wytwarzania, tyle rodzaj\u00f3w stali<\/h2>\n\n\n\n<p>Na temat stali, jej gatunk\u00f3w, w\u0142a\u015bciwo\u015bci i wszystkich w\u0105tk\u00f3w z ni\u0105 powi\u0105zanych&nbsp;mo\u017cna pisa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107.&nbsp;Zw\u0142aszcza \u017ce wraz z rozwojem technologii&nbsp;liczba nowych rodzaj\u00f3w stop\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie ros\u0142a.&nbsp;Na szcz\u0119\u015bcie posiadasz ju\u017c najpotrzebniejsz\u0105 wiedz\u0119&nbsp;dotycz\u0105c\u0105 stali, wi\u0119c nowinki w tej sferze nie powinny stanowi\u0107 dla Ciebie k\u0142opotu.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stal bez w\u0105tpienia jest jednym z najpopularniejszych i najcz\u0119\u015bciej stosowanych materia\u0142\u00f3w&nbsp;na \u015bwiecie. Wykorzystuje si\u0119 j\u0105 w&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":2723,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sb_is_suggestion_mode":false,"_sb_show_suggestion_boards":false,"_sb_show_comment_boards":false,"_sb_suggestion_history":"","_sb_update_block_changes":"","ub_ctt_via":"","rank_math_lock_modified_date":false,"_strive_post_notes":"","footnotes":""},"categories":[2822,2815],"tags":[],"promotion":[],"class_list":["post-2707","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-budownictwo-i-majsterkowanie","category-spawalnictwo"],"acf":[],"featured_image_src":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shutterstock_1097066228.jpg","author_info":{"display_name":"Maciej Skor\u017cepo","author_link":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/author\/maciej-skorzepo\/"},"reading_time":"7","author_thumbnail":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3183c3d3fa9609213d6e58e2ecd78e08?s=96&d=mm&r=g","excerpt_full":"\n<p><strong>Stal bez w\u0105tpienia jest jednym z najpopularniejszych i najcz\u0119\u015bciej stosowanych materia\u0142\u00f3w&nbsp;na \u015bwiecie. Wykorzystuje si\u0119 j\u0105 w budownictwie, motoryzacji, gastronomii, a nawet medycynie. Jednak stal stali nier\u00f3wna&nbsp;i nie&nbsp;wszystkie&nbsp;gatunki&nbsp;nadaj\u0105&nbsp;si\u0119 do stawiania metalowych konstrukcji czy u\u017cytku w kuchni.&nbsp;Stworzono ju\u017c wiele typ\u00f3w tego tworzywa, a ka\u017cdy z nich&nbsp;s\u0142u\u017cy do czego\u015b innego.&nbsp;Z tego artyku\u0142u&nbsp;dowiesz&nbsp;si\u0119 wi\u0119cej&nbsp;nt.&nbsp;rodzaj\u00f3w&nbsp;i zastosowania&nbsp;stali.&nbsp;<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"0-co-to-jest-stal-i-jak-powstaje\">Co to jest stal&nbsp;i jak powstaje?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pomimo swojej popularno\u015bci niewiele os\u00f3b tak naprawd\u0119&nbsp;wie,&nbsp;czym r\u00f3\u017cni si\u0119&nbsp;stal od pozosta\u0142ych metali. Na pocz\u0105tku&nbsp;nale\u017cy&nbsp;wspomnie\u0107&nbsp;o tym, \u017ce jest ona&nbsp;stopem&nbsp;\u017celaza i w\u0119gla.&nbsp;Zgodnie z Polskimi Normami pierwszy sk\u0142adnik powinien stanowi\u0107 znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszanki, a drugi nie wi\u0119cej ni\u017c 2,11%. W przypadku wi\u0119kszej zawarto\u015bci w\u0119gla m\u00f3wimy ju\u017c o \u017celiwie. Ponadto&nbsp;w sk\u0142adzie&nbsp;stali&nbsp;pojawiaj\u0105&nbsp;si\u0119 te\u017c inne&nbsp;metale,&nbsp;pierwiastki&nbsp;czy wtr\u0105cenia niemetaliczne, kt\u00f3re mog\u0105&nbsp;wp\u0142yn\u0105\u0107 na&nbsp;jej&nbsp;w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Wi\u0119cej na ten temat dowiesz si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci&nbsp;artyku\u0142u.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Do wyprodukowania&nbsp;stopu&nbsp;wykorzystuje si\u0119 przewa\u017cnie dwie metody&nbsp;\u2013 wielkiego pieca oraz elektrycznego pieca \u0142ukowego.&nbsp;W pierwszym sposobie stosuje si\u0119 rud\u0119 \u017celaza, w\u0119giel i dodatki, z kt\u00f3rych wytwarza si\u0119 tzw. sur\u00f3wk\u0119.&nbsp;Nast\u0119pnie&nbsp;poddaje si\u0119 j\u0105 \u015bwie\u017ceniu,&nbsp;czyli&nbsp;selektywnemu utlenianiu usuwaj\u0105cemu niepo\u017c\u0105dane sk\u0142adniki&nbsp;w tym \u017cu\u017cel.&nbsp;Mieszanka jest odlewana&nbsp;i np. walcowana w celu uzyskania wyrob\u00f3w hutniczych&nbsp;jak pr\u0119ty, blachy czy rury. Metoda z elektrycznym piecem \u0142ukowym opiera si\u0119 na wykorzystaniu&nbsp;z\u0142omu stalowego&nbsp;z recyklingu.&nbsp;Topi si\u0119&nbsp;go za pomoc\u0105&nbsp;energii&nbsp;elektrycznej&nbsp;przep\u0142ywaj\u0105cej&nbsp;mi\u0119dzy na\u0142adowanym materia\u0142em a elektrodami.&nbsp;W zwi\u0105zku z tym, \u017ce stal cechuje si\u0119 wysok\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105, ilo\u015b\u0107 odpadk\u00f3w zdatnych do przetworzenia w piecach \u0142ukowych&nbsp;jest stosunkowo niewielka. Przek\u0142ada si\u0119 to&nbsp;na&nbsp;cz\u0119stsze wykorzystanie metody wielkiego pieca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci-mechaniczne-i-technologiczne-stali\">W\u0142a\u015bciwo\u015bci mechaniczne i technologiczne stali<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak ka\u017cdy materia\u0142 stal r\u00f3wnie\u017c&nbsp;cechuje&nbsp;si\u0119&nbsp;r\u00f3\u017cnymi&nbsp;parametrami, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie&nbsp;dla konkretnej bran\u017cy.&nbsp;W tym rozdziale skupimy si\u0119 na&nbsp;charakterystyce istotnej dla budownictwa, poniewa\u017c&nbsp;s\u0105 w niej zawarte najwa\u017cniejsze&nbsp;punkty.&nbsp;Oto one:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-jakie-s%C4%85-rodzaje-stali\">Jakie s\u0105 rodzaje stali?<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center\">\n\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-stale-niestopowe\">Stale&nbsp;niestopowe<\/h2>\n\n\n\n<p>Stale&nbsp;niestopowe&nbsp;s\u0105&nbsp;r\u00f3wnie\u017c nazywane&nbsp;stalami&nbsp;w\u0119glowymi. W&nbsp;ich&nbsp;sk\u0142adzie&nbsp;znajduj\u0105 si\u0119&nbsp;znikome ilo\u015bci innych pierwiastk\u00f3w. W Polskiej Normie&nbsp;PN-EN 10020:2003&nbsp;zawarto graniczne st\u0119\u017cenie masowe dodatkowych sk\u0142adnik\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w mieszance. W poni\u017cszej tabeli&nbsp;znajdziesz&nbsp;dane&nbsp;z obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table has-medium-font-size\"><table><tbody><tr><td><strong>Pierwiastki chemiczne&nbsp;<\/strong><\/td><td><strong>St\u0119\u017cenie masowe [%]&nbsp;<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Glin&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Bor&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,0008&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Bizmut&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Chrom&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Kobalt&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Krzem&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,6&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Mangan&nbsp;<\/td><td>&lt; 1,65&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Mied\u017a&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,4&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Molibden&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,08&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Nikiel&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Niob&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,06&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>O\u0142\u00f3w&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,40&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Selen&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Tellur&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Tytan&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,05&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Wanad&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,1&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Wolfram&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,3&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Inne (opr\u00f3cz C, P, S, N)&nbsp;<\/td><td>&lt; 0,05&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Dalszy podzia\u0142&nbsp;stali niestopowych&nbsp;zwi\u0105zany&nbsp;jest m.in. z zawarto\u015bci\u0105 w\u0119gla nazywanymi <a href=\"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/stal-weglowa-i-jej-wlasciwosci\/\">stalami w\u0119glowymi<\/a>.&nbsp;Pierwiastek wp\u0142ywa na og\u00f3ln\u0105 twardo\u015b\u0107&nbsp;i plastyczno\u015b\u0107 materia\u0142u. Dlatego&nbsp;stosuje si\u0119 go w r\u00f3\u017cnych ilo\u015bciach, aby uzyska\u0107 zamierzony efekt. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje stali:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"4-stal-stopowa\">Stal&nbsp;stopowa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center\">\n\n<\/div>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To, kt\u00f3re parametry zostan\u0105 poprawione za pomoc\u0105 domieszek stopowych,&nbsp;zale\u017cy od wybranego pierwiastka.&nbsp;Ka\u017cdy z nich daje inne w\u0142asno\u015bci. Cz\u0119sto korzysta si\u0119 z kilku&nbsp;dodatk\u00f3w&nbsp;jednocze\u015bnie, w celu uzyskania kompletnie nowych cech. Oto kilka z popularniejszych pierwiastk\u00f3w&nbsp;stosowanych do produkcji stali stopowych:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Stal stopow\u0105&nbsp;mo\u017cna podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du&nbsp;na ilo\u015b\u0107 dodatk\u00f3w wykorzystanych do jej stworzenia.&nbsp;Wyst\u0119puj\u0105 trzy rodzaje:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-podzia%C5%82-stali-ze-wzgl%C4%99du-na-zastosowanie\">Podzia\u0142 stali ze wzgl\u0119du na zastosowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Bardzo&nbsp;szerokie wykorzystanie&nbsp;stali&nbsp;w r\u00f3\u017cnych bran\u017cach&nbsp;sprawia, \u017ce&nbsp;mo\u017cna j\u0105 podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du na zastosowanie. Ka\u017cdy rodzaj&nbsp;wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 innymi cechami&nbsp;mechanicznymi&nbsp;i&nbsp;technologicznymi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 realizowa\u0107&nbsp;r\u00f3\u017cne zadania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stal konstrukcyjna stanowi&nbsp;jeden z przyk\u0142ad\u00f3w tego podzia\u0142u. Ja sama nazwa wskazuje,&nbsp;stosuje si\u0119&nbsp;j\u0105 do wykonywania konstrukcji, ale te\u017c cz\u0119\u015bci maszyn czy wzmacniania&nbsp;innych stop\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119&nbsp;szereg rodzaj\u00f3w stali konstrukcyjnej:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kolejnym&nbsp;popularnym typem s\u0105 stale narz\u0119dziowe.&nbsp;Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 one bardzo du\u017c\u0105&nbsp;twardo\u015bci\u0105 i odporno\u015bci\u0105 na \u015bcieranie. Nie odkszta\u0142caj\u0105 si\u0119 nawet po d\u0142ugim u\u017cytkowaniu oraz&nbsp;s\u0105 niewra\u017cliwe na przegrzania. Dlatego stosuje si\u0119 je do produkcji narz\u0119dzi, przyrz\u0105d\u00f3w&nbsp;pomiarowych&nbsp;i&nbsp;nie tylko.&nbsp;Stosunkowo du\u017ca zawarto\u015b\u0107 w\u0119gla, a tak\u017ce odpowiednia obr\u00f3bka cieplna&nbsp;umo\u017cliwiaj\u0105 uzyskanie tych w\u0142asno\u015bci.&nbsp;Podzia\u0142 stali narz\u0119dziowych wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Do stali specjalnych&nbsp;zalicza si\u0119 stopy zawieraj\u0105ce bardzo du\u017co&nbsp;dodatkowych pierwiastk\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 bardzo specyficznymi parametrami&nbsp;i wymagaj\u0105 skomplikowanej obr\u00f3bki cieplnej. Cz\u0119sto do tej grupy zalicza si\u0119&nbsp;stale cechuj\u0105ce si\u0119 wysok\u0105 odporno\u015bci\u0105 na konkretne&nbsp;czynniki&nbsp;zewn\u0119trzne. Poni\u017cej znajdziesz przyk\u0142adowe stale specjalne:&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"6-oznaczenia-stali-czyli-jak-rozpozna%C4%87-gatunek-stali\">Oznaczenia stali.&nbsp;Czyli jak rozpozna\u0107 gatunek stali?<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center\">\n\n<\/div>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Drugim symbolem s\u0105 trzycyfrowe liczby&nbsp;okre\u015blaj\u0105ce minimaln\u0105 granic\u0119&nbsp;plastyczno\u015bci&nbsp;R<sub>e<\/sub>\u202f(MPa).&nbsp;Dla wi\u0119kszo\u015bci stali przyjmuje si\u0119 j\u0105 dla wyrob\u00f3w&nbsp;o grubo\u015bci mniejszej ni\u017c lub r\u00f3wnej&nbsp;16 mm. Wyj\u0105tek stanowi\u0105&nbsp;ulepszane na ciep\u0142o stale stopowe.&nbsp;Dla nich ta warto\u015b\u0107 wynosi&nbsp;maks.&nbsp;5 mm.&nbsp;W&nbsp;stali konstrukcyjnej&nbsp;min. granica plastyczno\u015bci wynosi&nbsp;zwykle&nbsp;235, 275, 355, 420&nbsp;lub&nbsp;460&nbsp;MPa. Warto wspomnie\u0107, \u017ce dla stop\u00f3w z oznaczeniami R i Y&nbsp;opisywana&nbsp;trzycyfrowa liczba&nbsp;odnosi si\u0119 do minimalnej wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie&nbsp;R<sub>m<\/sub>\u202f(MPa).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatni, dodatkowy symbol&nbsp;stali konstrukcyjnej&nbsp;zale\u017cy od&nbsp;jej&nbsp;rodzaju. W przypadku stali&nbsp;niestopowej stosuje si\u0119 dwa znaki. Pierwszy zwi\u0105zany jest z&nbsp;plastyczno\u015bci\u0105 wyra\u017con\u0105&nbsp;u\u015brednion\u0105 prac\u0105 \u0142amania w danej temperaturze. Dla pracy&nbsp;o sile 24 J w temperaturach 20\u00b0C, 0\u00b0C i -20\u00b0C&nbsp;wykorzystuje si\u0119 odpowiednio JR, J0 i J2.&nbsp;Je\u017celi warto\u015b\u0107 pracy wynosi 40 J, a temperatura jest taka sama, wtedy&nbsp;zamiast J u\u017cywa si\u0119 K (KR, K0, K2). Drugim symbolem dodatkowym&nbsp;jest&nbsp;Gn, przy czym&nbsp;n mo\u017ce wynosi\u0107 od 1 do 4:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Tak wygl\u0105daj\u0105 przyk\u0142adowe oznaczenia dla&nbsp;stali niestopowych konstrukcyjnych:&nbsp;S235J0, S235J2G3, S355K2G3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podobne&nbsp;oznaczenia&nbsp;stosuje si\u0119 do stali stopowych trudno rdzewiej\u0105cych. R\u00f3\u017cnica polega na zastosowaniu na ko\u0144cu znaku&nbsp;W lub WP, kt\u00f3ry oznacz podwy\u017cszon\u0105 zawarto\u015b\u0107 fosforu.&nbsp;Przyk\u0142ady:&nbsp;S355J2WP, S355J0W, S355J2G1W, S355K2G1W.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dla stali stopowej&nbsp;drobnoziarnistej&nbsp;r\u00f3wnie\u017c korzysta si\u0119 z&nbsp;innych&nbsp;symboli&nbsp;dodatkowych. Pierwszy z nich wskazuje na stan dostawy:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n\n\n\n\n\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z kolei drugi znak&nbsp;(L, L1, L2) okre\u015bla&nbsp;prac\u0119&nbsp;\u0142amania dla stop\u00f3w z oznaczeniami dodatkowymi&nbsp;N, M, Q.&nbsp;Przyk\u0142ady&nbsp;dla&nbsp;stali stopowej drobnoziarnistej:&nbsp;S275M (lub ML), S355M (lub ML).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Oznaczenia stali nierdzewnych,&nbsp;kwasoodpornych oraz \u017caroodpornych&nbsp;s\u0105 szczeg\u00f3lnie ciekawe. Na \u015bwiecie istnieje wiele r\u00f3\u017cnych norm dotycz\u0105cych symboli&nbsp;przypisanych do gatunk\u00f3w tego stopu.&nbsp;Dlatego w zale\u017cno\u015bci od tego, gdzie szukasz,&nbsp;mo\u017cesz natrafi\u0107 na inne znaki okre\u015blaj\u0105ce ten sam rodzaj. Np.&nbsp;stal austenityczna&nbsp;z Polsk\u0105 Norm\u0105&nbsp;1H18N9&nbsp;w&nbsp;Niemczech ma oznaczenie&nbsp;X10CrNi18-8. Na szcz\u0119\u015bcie&nbsp;w&nbsp;sieci znajdziesz og\u00f3lnodost\u0119pne tabele gatunk\u00f3w stali&nbsp;nierdzewnych i nie tylko&nbsp;zawieraj\u0105ce wszystkie potrzebne dane u\u0142atwiaj\u0105ce&nbsp;ich&nbsp;identyfikacj\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"7-ile-metod-wytwarzania-tyle-rodzaj%C3%B3w-stali\">Ile metod wytwarzania, tyle rodzaj\u00f3w stali<\/h2>\n\n\n\n<p>Na temat stali, jej gatunk\u00f3w, w\u0142a\u015bciwo\u015bci i wszystkich w\u0105tk\u00f3w z ni\u0105 powi\u0105zanych&nbsp;mo\u017cna pisa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107.&nbsp;Zw\u0142aszcza \u017ce wraz z rozwojem technologii&nbsp;liczba nowych rodzaj\u00f3w stop\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie ros\u0142a.&nbsp;Na szcz\u0119\u015bcie posiadasz ju\u017c najpotrzebniejsz\u0105 wiedz\u0119&nbsp;dotycz\u0105c\u0105 stali, wi\u0119c nowinki w tej sferze nie powinny stanowi\u0107 dla Ciebie k\u0142opotu.&nbsp;<\/p>\n","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2707"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76283,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707\/revisions\/76283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2707"},{"taxonomy":"promotion","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-json\/wp\/v2\/promotion?post=2707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}