![\"\"](\"https:\/\/www.expondo.co.uk\/inspirations\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/soldering-iron-4500340_640.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nLutowanie mi\u0119kkie<\/h2>\n\n\n\n
Zupe\u0142nie inaczej sprawa wygl\u0105da w przypadku lutowania mi\u0119kkiego. Tutaj bowiem temperatura towarzysz\u0105ca spajaniu materia\u0142\u00f3w wynosi mniej ni\u017c 450 stopni Celsjusza. Spoiwo za\u015b stanowi\u0105 luty cynowo-miedziane, b\u0105d\u017a te\u017c cynowo-o\u0142owiowe w postaci drutu, lub te\u017c specjalnych pa\u0142eczek. <\/p>\n\n\n\n
Z racji tego, \u017ce \u015bwietnie przewodz\u0105 one pr\u0105d elektryczny, a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na stosunkowo niskie temperatury w jakich odbywa si\u0119 spawanie mi\u0119kkie, jest ono stosowane w elektronice. Lutowanie mi\u0119kkie bywa te\u017c brane pod uwag\u0119 podczas prac przy instalacjach wodnych i innych, kt\u00f3rych temperatura pracy nie przekracza 110 stopni Celsjusza.<\/p>\n\n\n\n
Lutowanie aluminium <\/h2>\n\n\n\n
Aluminium, tak naprawd\u0119 jest nazw\u0105 pierwiastka chemicznego. Wszelkiego za\u015b rodzaju przedmioty, urz\u0105dzenia domowe, czy nawet rowerowe ramy, cho\u0107 potocznie nazywane aluminiowymi, w gruncie rzeczy wykonywane s\u0105 ze stop\u00f3w aluminium z innymi pierwiastkami. Przez wile lat obr\u00f3bka cieplna tego materia\u0142y by\u0142a niewykonalna z racji tego, \u017ce nie istnia\u0142o odpowiednie lutowie. <\/p>\n\n\n\n
Na szcz\u0119\u015bcie, od jakiego\u015b czasu mo\u017cna je kupi\u0107 w ka\u017cdym specjalistycznym sklepie. Lutowie takie to aluminium z dodatkiem krzemu. Lutowanie aluminium sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c jak najbardziej powszechnym. Do tego celu potrzebny b\u0119dzie jednak odpowiedni palnik na propan butan, przy pomocy kt\u00f3rego spaja\u0107 b\u0119dziemy aluminiowe elementy. Warto te\u017c zaopatrzy\u0107 si\u0119 w narz\u0119dzia, takie jak c\u0119gi spawalnicze. To ich u\u017cywa\u0107 b\u0119dziemy do ewentualnego przytrzymywania \u0142\u0105czonych fragment\u00f3w aluminium. <\/p>\n\n\n\n
Teraz nale\u017cy odpowiednio rozgrza\u0107 spajane fragmenty do temperatury, kt\u00f3ra przekroczy temperatur\u0119 topnienia lutowia. Czas podgrzewania zale\u017cy tu od rozmiaru \u0142\u0105czonych element\u00f3w. Im b\u0119d\u0105 one wi\u0119ksze, tym d\u0142u\u017cej trwa\u0142o b\u0119dzie podgrzewanie. Co za tym idzie konieczne b\u0119dzie u\u017cycie wi\u0119kszego p\u0142omienia w palniku. Osoby dysponuj\u0105ce do\u015bwiadczeniem w tym temacie u\u017cywaj\u0105 zestaw\u00f3w palnik\u00f3w, np. du\u017cego palnika z du\u017cym p\u0142omieniem \u2013 do podgrzewania wst\u0119pnego oraz mniejszego, do podgrzania miejsca spojenia.<\/p>\n\n\n
- \n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 75 W – 2 x kolba – zasilacz – 4 x LED <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 4w1 – odsysacz opar\u00f3w – akcesoria <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 65 W – kolba lutownicza – LED <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 75 W – 2 x kolba – podgrzewacz – LED <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <\/div>\n \n\n\n
Lutowanie miedzi <\/h2>\n\n\n\n
Mied\u017a to metal, kt\u00f3ry znakomicie sprawdza si\u0119 jako materia\u0142 do wytwarzania rur dla instalacji wodno-kanalizacyjnych, gazowych, klimatyzacyjnych itp. Miedziane rury s\u0105 odporne na korozj\u0119, \u0142atwo je \u0142\u0105czy\u0107, a ponadto wykazuj\u0105 dzia\u0142anie bakterio- i grzybob\u00f3jcze. S\u0105 wi\u0119c trwa\u0142e i co wi\u0119cej, chroni\u0105 przed chorobami mog\u0105cymi wynikn\u0105\u0107 z zanieczyszczenia wody. \u0141\u0105czenie ze sob\u0105 rur aluminiowych, a tak\u017ce ewentualna konserwacja przez zalutowanie dziury w przypadku awarii mo\u017ce by\u0107 przeprowadzona na dwa sposoby. <\/p>\n\n\n\n
Jednym z nich jest lutowanie mi\u0119kkie. W tym przypadku do spajania element\u00f3w miedzianych u\u017cy\u0107 mo\u017cna mocnej lutownicy, opalarki lub ma\u0142ego palnika pozwalaj\u0105cych u\u017cy\u0107 temperatury nie wi\u0119kszej ni\u017c 450 stopni Celsjusza. W drugim przypadku, czyli podczas lutowania twardego konieczny b\u0119dzie sprz\u0119t o wiele wydajniejszy. Nie obejdzie si\u0119 zatem bez palnika na propan butan, palnika acetylenowego, b\u0105d\u017a te\u017c palnika na gaz map. <\/p>\n\n\n\n
Zale\u017cnie jednak od rodzaju instalacji, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze fakt, \u017ce w przypadku u\u017cywania palnika na propan butan, podczas obr\u00f3bki cieplnej wytwarzane s\u0105 zanieczyszczenia. Je\u015bli rozwa\u017camy wi\u0119c prace przy tworzeniu instalacji doprowadzaj\u0105cej wod\u0119 pitn\u0105, lepiej nie korzysta\u0107 z tego palnika. Dodajmy jeszcze, \u017ce spoiwem stosowanym do lutowania miedzi jest lutowie miedziane lub lutowie z cyny.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.expondo.co.uk\/inspirations\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/engineer-4904910_640.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nLutowanie mosi\u0105dzu<\/h2>\n\n\n\n
Mosi\u0105dz dzi\u0119ki swym w\u0142a\u015bciwo\u015bciom fizycznym i chemicznym ma bardzo szerokie zastosowanie. Niestety wykonywane z niego elementy bardzo cz\u0119sto ulegaj\u0105 p\u0119kni\u0119ciom, lub innego rodzaju uszkodzeniom. Oczywi\u015bcie mosi\u0105dz mo\u017cna lutowa\u0107, ale aby \u0142\u0105czenia by\u0142y efektywne, nale\u017cy zna\u0107 fizyczne oraz chemiczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci zar\u00f3wno \u0142\u0105czonych element\u00f3w, jak i lutowia. <\/p>\n\n\n\n
Zacznijmy od tego, \u017ce sk\u0142ad mosi\u0105dzu mo\u017ce by\u0107 podw\u00f3jny \u2013 mied\u017a i cynk, lub wielosk\u0142adnikowy \u2013 cynk i cyna, o\u0142\u00f3w, mangan. Przed przyst\u0105pieniem do lutowania koniecznie powinno si\u0119 pozna\u0107 dok\u0142adny sk\u0142ad mosi\u0119\u017cnych element\u00f3w. Z pomoc\u0105 przychodz\u0105 tu specjalne oznaczenia. I tak, je\u015bli mowa sk\u0142adzie chemicznym: <\/p>\n\n\n\n
- W przypadku stop\u00f3w dwusk\u0142adnikowych, czyli zawieraj\u0105cych cynk i mied\u017a, oznaczeniem jest litera “L” oraz liczba. Jako \u017ce procent ka\u017cdego z tych sk\u0142adnik\u00f3w mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107, to liczba wskazuje nam jaki procent miedzi zawarty jest w mosi\u0105dzu. Dla przyk\u0142adu \u2013 L85 oznacza, \u017ce mamy do czynienia ze stopem 85% miedzi i 15% cynku. <\/li>
- W przypadku stop\u00f3w wielosk\u0142adnikowych natomiast mamy do czynienia z oznaczeniami dwuliterowymi i dwucyfrowymi. Przyk\u0142adowo wi\u0119c symbol LA77-2 oznacza, \u017ce w stopie zawarte jest 77% miedzi, 21% cynku i 2% aluminium. <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od rodzaju, mosi\u0105dz wykazuje wysokie w\u0142a\u015bciwo\u015bci antykorozyjne i maj\u0105 odpowiedni\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107. Aby jednak uzyska\u0107 dobre wyniki lutowania, koniecznie nale\u017cy dobra\u0107 lutowie odpowiednie do rodzaju mosi\u0105dzu. Na przyk\u0142ad, je\u015bli w gr\u0119 wchodzi spajanie element\u00f3w z mosi\u0105dzu, w kt\u00f3rych przewa\u017caj\u0105cym procentem jest zawarto\u015b\u0107 miedzi, b\u0119dzie lutowanie srebrem, czyli u\u017cycie lutu, kt\u00f3ry w swoim sk\u0142adzie zawiera du\u017cy procent srebra (PSr12 lub PSr72). <\/p>\n\n\n\n
W przypadku du\u017cej zawarto\u015bci cynku w mosi\u0105dzu, \u015bwietnym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie lutowie PSr40. Kluczem do sukcesu, kt\u00f3rym jest trwa\u0142e i solidne po\u0142\u0105czenie, b\u0119dzie wi\u0119c ustalenie temperatury topnienia lutowanych cz\u0119\u015bci, obranie wsp\u00f3\u0142czynnik rozszerzalno\u015bci cieplnej. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce cze\u015b\u0107 mosi\u0119\u017cna powinna tworzy\u0107 z lutem tzw. par\u0119 galwaniczn\u0105. Je\u015bli tak si\u0119 nie stanie, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 w miejscu \u0142\u0105czenia dojdzie do korozji. <\/p>\n\n\n\n
Do lutowania mosi\u0105dzu powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 lutownicy o mocy nie mniejszej ni\u017c 1000 W. Takie urz\u0105dzenie zapewni odpowiedni\u0105 temperatur\u0119, by w\u0142a\u015bciwie rozgrza\u0107 lutowane elementy, jak i sam lut. Zwykle powinna by\u0107 to temperatura 500 stopni Celsjusza, umo\u017cliwiaj\u0105ca lutowanie twarde. Oczywi\u015bcie lutowanie mi\u0119kkie r\u00f3wnie\u017c jest mo\u017cliwe, jednak\u017ce wchodzi w gr\u0119 wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy mosi\u0105dzu znajduje si\u0119 du\u017ca zawarto\u015b\u0107 miedzi. <\/p>\n\n\n\n
Zdaniem wielu specjalist\u00f3w, lutowanie mosi\u0105dzu jest najwygodniejsze przy u\u017cyciu urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3rymi s\u0105 stacje lutownicze<\/a>. Zwykle dysponuj\u0105 one funkcj\u0105 regulacji temperatury, co pozwala precyzyjnie okre\u015bli\u0107 optymalny tryb ogrzewania. <\/p>\n\n\n
\n\n- \n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 80 W – cyfrowa – LCD <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 60 W – cyfrowa – LCD <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 75 W – cyfrowa – LED <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n
- \n \n
\n <\/a>\n \n \n Stacja lutownicza – 150 W <\/a>\n <\/strong>\n\n \n <\/span>\n <\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <\/div>\n \n\n\n
Lutowanie srebra<\/h2>\n\n\n\n
W tym przypadku zanim zaczniemy jakiekolwiek prace, r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy wiedzie\u0107 jak najwi\u0119cej na temat, sk\u0142adu lutowanych element\u00f3w. Cho\u0107 temperatura topnienia srebra wynosi 960 stopni Celsjusza, to ma\u0142o kiedy mamy do czynienia z przedmiotami wykonanymi z jego czystej postaci. Dlatego te\u017c temperatura topnienia stopu zale\u017cy od jego sk\u0142adnik\u00f3w. Chc\u0105c samemu lutowa\u0107 srebro, mo\u017cna zakupi\u0107 lutowie ogniotrwa\u0142e o temperaturze bezpiecznej temperaturze topnienia 240 stopni, typowej dla PS-2 i PS-2.5. Jednak\u017ce z racji, na du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 srebra, w celu jakichkolwiek napraw, zdecydowanie polecamy uda\u0107 si\u0119 do zak\u0142adu jubilerskiego. <\/p>\n\n\n\n
Lutowanie twarde i lutowanie mi\u0119kkie \u2013 podsumowanie <\/h2>\n\n\n\n
Jak zatem widzicie metody dob\u00f3r metody lutowania, w du\u017cej mierze zale\u017cy od tego, jaki rodzaj metalu chcemy ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107. Decyduj\u0105c si\u0119 na lutowanie twarde lub lutowanie mi\u0119kkie, nale\u017cy dobra\u0107 te\u017c odpowiedni sprz\u0119t, umo\u017cliwiaj\u0105cy podgrzanie spajanych element\u00f3w oraz lutu do odpowiedniej temperatury. W wielu przypadkach, jak np. lutowanie srebra, czy te\u017c lutowanie mosi\u0105dzu, istotn\u0105 kwestie stanowi dok\u0142adne zapoznanie si\u0119 z procentowym sk\u0142adem metali stanowi\u0105cych ich stopy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prace w gospodarstwie domowym niejednokrotnie wymagaj\u0105 od nas przyswojenia sobie wiedzy dedykowanej fachowcom. O ile wi\u0119c…<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":3885,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sb_is_suggestion_mode":false,"_sb_show_suggestion_boards":false,"_sb_show_comment_boards":false,"_sb_suggestion_history":"","_sb_update_block_changes":"","ub_ctt_via":"","rank_math_lock_modified_date":false,"_strive_post_notes":"","footnotes":""},"categories":[2815],"tags":[],"promotion":[],"class_list":["post-3883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spawalnictwo"],"acf":[],"featured_image_src":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/lutowanie.jpg","author_info":{"display_name":"Rafa\u0142 Predko","author_link":"https:\/\/www.expondo.pl\/inspiracje\/author\/rafal-predko\/"},"reading_time":"7","author_thumbnail":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/395b199151dfb17dae11e738b38a657a?s=96&d=mm&r=g","excerpt_full":"\n
Prace w gospodarstwie domowym niejednokrotnie wymagaj\u0105 od nas przyswojenia sobie wiedzy dedykowanej fachowcom. O ile wi\u0119c nie chcemy korzysta\u0107 z us\u0142ug specjalist\u00f3w, lub te\u017c z jakich\u015b przyczyn s\u0105 oni w danej chwili nie osi\u0105galni, a nam potrzebna jest szybko\u015b\u0107 dzia\u0142ania, o tyle warto tak\u0105 wiedz\u0119 zg\u0142\u0119bi\u0107. Jedn\u0105 z takich prac mo\u017ce by\u0107 np. \u0142\u0105czenie ze sob\u0105 metalowych element\u00f3w podczas tworzenia b\u0105d\u017a konserwacji rynien, system\u00f3w grzewczych, instalacji elektrycznych, czy te\u017c wodnokanalizacyjnych. <\/p>\n\n\n\n
W przypadkach takich koniecznym mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 lutowanie, niezb\u0119dne r\u00f3wnie\u017c przy naprawie elektroniki oraz niekt\u00f3rych prac konstrukcyjnych. W naszym poradniku om\u00f3wimy poszczeg\u00f3lne rodzaje lutowania, a tak\u017ce podpowiemy jak efektywnie lutowa\u0107 konkretne materia\u0142y (lutowanie aluminium, lutowanie miedzi itd.). <\/p>\n\n\n\n
Spawanie a lutowanie <\/h2>\n\n\n\n
Zanim jednak przejdziemy do meritum naszego tematu, warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce istniej\u0105 dwa g\u0142\u00f3wne sposoby \u0142\u0105czenia ze sob\u0105 metali. Pierwszym z nich jest spawanie, kt\u00f3re polega na tym, \u017ce \u0142\u0105czone elementy zostaj\u0105 stapiane tak, by zespoli\u0142y si\u0119 ze sob\u0105. Linia takiego po\u0142\u0105czenia nazywana jest spoin\u0105. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne metody spawania, kt\u00f3re dobiera si\u0119 wzgl\u0119dem \u0142\u0105czonych materia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce miejsca, gdzie odbywa si\u0119 obr\u00f3bka. <\/p>\n\n\n\n
Zupe\u0142ni inaczej wygl\u0105da proces lutowania. Ten spos\u00f3b \u0142\u0105czenia metali polega natomiast na u\u017cyciu spoiwa. Podczas lutowania nie ingerujemy w stan \u0142\u0105czonych element\u00f3w, a jedynie topimy spoiwo, kt\u00f3re wype\u0142nia przestrze\u0144 pomi\u0119dzy dpoasowanymi powierzchniami tych\u017ce element\u00f3w. Niezaprzeczaln\u0105 zalet\u0105 lutowania jest to, \u017ce odbywa si\u0119 ono z wykorzystaniem o wiele ni\u017cszych temperatur ni\u017c ma to miejsce podczas spawania. <\/p>\n\n\n\n
Podobnie jak w przypadku spawania, r\u00f3wnie\u017c lutowanie mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 na zr\u00f3\u017cnicowane sposoby. Opr\u00f3cz podzia\u0142u na lutowanie topnikowe, lutowanie beztopnikowe, lutowanie z mechanicznym usuwaniem tlenk\u00f3w, lutowanie reakcyjne i lutowanie dyfuzyjne. Jedn\u0105 z klasyfikacji podzia\u0142u jest tak\u017ce lutowanie twarde i lutowanie mi\u0119kkie, i to w\u0142a\u015bnie im przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej. Na czym dok\u0142adnie polegaj\u0105 i czym si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105? Sprawd\u017amy.<\/p>\n\n\n\n
Lutowanie twarde <\/h2>\n\n\n\n
O tej metodzie lutowania m\u00f3wimy wtedy, gdy temperatura topienia spoiwa wynosi wi\u0119cej ni\u017c 450 stopni Celsjusza. Jako luty twarde stosowane s\u0105 luty srebrne, luty fosforowe lub luty miedziane. Lutowanie twarde wykonuje si\u0119 za pomoc\u0105 lutownic indukcyjnych, palnik\u00f3w acetylenowo-tlenowych, lamp lutowniczych lub te\u017c palnik\u00f3w na propan butan. W ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b wykonuje si\u0119 lutowanie stali w\u0119glowych, miedzi, z\u0142ota, srebra, mosi\u0105dzu, br\u0105zu, stali chromowych i niklowych czy te\u017c w\u0119glik\u00f3w spiekanych. <\/p>\n\n\n\n
Lutowanie twarde jest metod\u0105 stosowan\u0105 cz\u0119sto podczas tworzenia lub konserwacji instalacji grzewczych ch\u0142odniczych i klimatyzacyjnych. Luty twarde zapewniaj\u0105 bowiem du\u017c\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107. Nie s\u0105 bowiem podatne na dzia\u0142anie temperatur si\u0119gaj\u0105cych 100 stopni Celsjusza. S\u0105 te\u017c odporne na rozci\u0105ganie i uszkodzenia mechaniczne. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce lutowanie twarde powinno by\u0107 stosowane wy\u0142\u0105cznie w pomieszczeniach o dobrej wentylacji, gdy\u017c w trakcie obr\u00f3bki dochodzi do wydzielania si\u0119 szkodliwych gaz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n\nLutowanie mi\u0119kkie<\/h2>\n\n\n\n
Zupe\u0142nie inaczej sprawa wygl\u0105da w przypadku lutowania mi\u0119kkiego. Tutaj bowiem temperatura towarzysz\u0105ca spajaniu materia\u0142\u00f3w wynosi mniej ni\u017c 450 stopni Celsjusza. Spoiwo za\u015b stanowi\u0105 luty cynowo-miedziane, b\u0105d\u017a te\u017c cynowo-o\u0142owiowe w postaci drutu, lub te\u017c specjalnych pa\u0142eczek. <\/p>\n\n\n\n
Z racji tego, \u017ce \u015bwietnie przewodz\u0105 one pr\u0105d elektryczny, a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na stosunkowo niskie temperatury w jakich odbywa si\u0119 spawanie mi\u0119kkie, jest ono stosowane w elektronice. Lutowanie mi\u0119kkie bywa te\u017c brane pod uwag\u0119 podczas prac przy instalacjach wodnych i innych, kt\u00f3rych temperatura pracy nie przekracza 110 stopni Celsjusza.<\/p>\n\n\n\n
Lutowanie aluminium <\/h2>\n\n\n\n
Aluminium, tak naprawd\u0119 jest nazw\u0105 pierwiastka chemicznego. Wszelkiego za\u015b rodzaju przedmioty, urz\u0105dzenia domowe, czy nawet rowerowe ramy, cho\u0107 potocznie nazywane aluminiowymi, w gruncie rzeczy wykonywane s\u0105 ze stop\u00f3w aluminium z innymi pierwiastkami. Przez wile lat obr\u00f3bka cieplna tego materia\u0142y by\u0142a niewykonalna z racji tego, \u017ce nie istnia\u0142o odpowiednie lutowie. <\/p>\n\n\n\n
Na szcz\u0119\u015bcie, od jakiego\u015b czasu mo\u017cna je kupi\u0107 w ka\u017cdym specjalistycznym sklepie. Lutowie takie to aluminium z dodatkiem krzemu. Lutowanie aluminium sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c jak najbardziej powszechnym. Do tego celu potrzebny b\u0119dzie jednak odpowiedni palnik na propan butan, przy pomocy kt\u00f3rego spaja\u0107 b\u0119dziemy aluminiowe elementy. Warto te\u017c zaopatrzy\u0107 si\u0119 w narz\u0119dzia, takie jak c\u0119gi spawalnicze. To ich u\u017cywa\u0107 b\u0119dziemy do ewentualnego przytrzymywania \u0142\u0105czonych fragment\u00f3w aluminium. <\/p>\n\n\n\n
Teraz nale\u017cy odpowiednio rozgrza\u0107 spajane fragmenty do temperatury, kt\u00f3ra przekroczy temperatur\u0119 topnienia lutowia. Czas podgrzewania zale\u017cy tu od rozmiaru \u0142\u0105czonych element\u00f3w. Im b\u0119d\u0105 one wi\u0119ksze, tym d\u0142u\u017cej trwa\u0142o b\u0119dzie podgrzewanie. Co za tym idzie konieczne b\u0119dzie u\u017cycie wi\u0119kszego p\u0142omienia w palniku. Osoby dysponuj\u0105ce do\u015bwiadczeniem w tym temacie u\u017cywaj\u0105 zestaw\u00f3w palnik\u00f3w, np. du\u017cego palnika z du\u017cym p\u0142omieniem \u2013 do podgrzewania wst\u0119pnego oraz mniejszego, do podgrzania miejsca spojenia.<\/p>\n\n\n\n\n\n
Lutowanie miedzi <\/h2>\n\n\n\n
Mied\u017a to metal, kt\u00f3ry znakomicie sprawdza si\u0119 jako materia\u0142 do wytwarzania rur dla instalacji wodno-kanalizacyjnych, gazowych, klimatyzacyjnych itp. Miedziane rury s\u0105 odporne na korozj\u0119, \u0142atwo je \u0142\u0105czy\u0107, a ponadto wykazuj\u0105 dzia\u0142anie bakterio- i grzybob\u00f3jcze. S\u0105 wi\u0119c trwa\u0142e i co wi\u0119cej, chroni\u0105 przed chorobami mog\u0105cymi wynikn\u0105\u0107 z zanieczyszczenia wody. \u0141\u0105czenie ze sob\u0105 rur aluminiowych, a tak\u017ce ewentualna konserwacja przez zalutowanie dziury w przypadku awarii mo\u017ce by\u0107 przeprowadzona na dwa sposoby. <\/p>\n\n\n\n
Jednym z nich jest lutowanie mi\u0119kkie. W tym przypadku do spajania element\u00f3w miedzianych u\u017cy\u0107 mo\u017cna mocnej lutownicy, opalarki lub ma\u0142ego palnika pozwalaj\u0105cych u\u017cy\u0107 temperatury nie wi\u0119kszej ni\u017c 450 stopni Celsjusza. W drugim przypadku, czyli podczas lutowania twardego konieczny b\u0119dzie sprz\u0119t o wiele wydajniejszy. Nie obejdzie si\u0119 zatem bez palnika na propan butan, palnika acetylenowego, b\u0105d\u017a te\u017c palnika na gaz map. <\/p>\n\n\n\n
Zale\u017cnie jednak od rodzaju instalacji, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze fakt, \u017ce w przypadku u\u017cywania palnika na propan butan, podczas obr\u00f3bki cieplnej wytwarzane s\u0105 zanieczyszczenia. Je\u015bli rozwa\u017camy wi\u0119c prace przy tworzeniu instalacji doprowadzaj\u0105cej wod\u0119 pitn\u0105, lepiej nie korzysta\u0107 z tego palnika. Dodajmy jeszcze, \u017ce spoiwem stosowanym do lutowania miedzi jest lutowie miedziane lub lutowie z cyny.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n\nLutowanie mosi\u0105dzu<\/h2>\n\n\n\n
Mosi\u0105dz dzi\u0119ki swym w\u0142a\u015bciwo\u015bciom fizycznym i chemicznym ma bardzo szerokie zastosowanie. Niestety wykonywane z niego elementy bardzo cz\u0119sto ulegaj\u0105 p\u0119kni\u0119ciom, lub innego rodzaju uszkodzeniom. Oczywi\u015bcie mosi\u0105dz mo\u017cna lutowa\u0107, ale aby \u0142\u0105czenia by\u0142y efektywne, nale\u017cy zna\u0107 fizyczne oraz chemiczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci zar\u00f3wno \u0142\u0105czonych element\u00f3w, jak i lutowia. <\/p>\n\n\n\n
Zacznijmy od tego, \u017ce sk\u0142ad mosi\u0105dzu mo\u017ce by\u0107 podw\u00f3jny \u2013 mied\u017a i cynk, lub wielosk\u0142adnikowy \u2013 cynk i cyna, o\u0142\u00f3w, mangan. Przed przyst\u0105pieniem do lutowania koniecznie powinno si\u0119 pozna\u0107 dok\u0142adny sk\u0142ad mosi\u0119\u017cnych element\u00f3w. Z pomoc\u0105 przychodz\u0105 tu specjalne oznaczenia. I tak, je\u015bli mowa sk\u0142adzie chemicznym: <\/p>\n\n\n\n
- W przypadku stop\u00f3w dwusk\u0142adnikowych, czyli zawieraj\u0105cych cynk i mied\u017a, oznaczeniem jest litera \"L\" oraz liczba. Jako \u017ce procent ka\u017cdego z tych sk\u0142adnik\u00f3w mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107, to liczba wskazuje nam jaki procent miedzi zawarty jest w mosi\u0105dzu. Dla przyk\u0142adu \u2013 L85 oznacza, \u017ce mamy do czynienia ze stopem 85% miedzi i 15% cynku. <\/li>
- W przypadku stop\u00f3w wielosk\u0142adnikowych natomiast mamy do czynienia z oznaczeniami dwuliterowymi i dwucyfrowymi. Przyk\u0142adowo wi\u0119c symbol LA77-2 oznacza, \u017ce w stopie zawarte jest 77% miedzi, 21% cynku i 2% aluminium. <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od rodzaju, mosi\u0105dz wykazuje wysokie w\u0142a\u015bciwo\u015bci antykorozyjne i maj\u0105 odpowiedni\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107. Aby jednak uzyska\u0107 dobre wyniki lutowania, koniecznie nale\u017cy dobra\u0107 lutowie odpowiednie do rodzaju mosi\u0105dzu. Na przyk\u0142ad, je\u015bli w gr\u0119 wchodzi spajanie element\u00f3w z mosi\u0105dzu, w kt\u00f3rych przewa\u017caj\u0105cym procentem jest zawarto\u015b\u0107 miedzi, b\u0119dzie lutowanie srebrem, czyli u\u017cycie lutu, kt\u00f3ry w swoim sk\u0142adzie zawiera du\u017cy procent srebra (PSr12 lub PSr72). <\/p>\n\n\n\n
W przypadku du\u017cej zawarto\u015bci cynku w mosi\u0105dzu, \u015bwietnym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie lutowie PSr40. Kluczem do sukcesu, kt\u00f3rym jest trwa\u0142e i solidne po\u0142\u0105czenie, b\u0119dzie wi\u0119c ustalenie temperatury topnienia lutowanych cz\u0119\u015bci, obranie wsp\u00f3\u0142czynnik rozszerzalno\u015bci cieplnej. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce cze\u015b\u0107 mosi\u0119\u017cna powinna tworzy\u0107 z lutem tzw. par\u0119 galwaniczn\u0105. Je\u015bli tak si\u0119 nie stanie, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 w miejscu \u0142\u0105czenia dojdzie do korozji. <\/p>\n\n\n\n
Do lutowania mosi\u0105dzu powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 lutownicy o mocy nie mniejszej ni\u017c 1000 W. Takie urz\u0105dzenie zapewni odpowiedni\u0105 temperatur\u0119, by w\u0142a\u015bciwie rozgrza\u0107 lutowane elementy, jak i sam lut. Zwykle powinna by\u0107 to temperatura 500 stopni Celsjusza, umo\u017cliwiaj\u0105ca lutowanie twarde. Oczywi\u015bcie lutowanie mi\u0119kkie r\u00f3wnie\u017c jest mo\u017cliwe, jednak\u017ce wchodzi w gr\u0119 wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy mosi\u0105dzu znajduje si\u0119 du\u017ca zawarto\u015b\u0107 miedzi. <\/p>\n\n\n\n
- \n \n
- \n \n
- \n \n